Słownik KYC i AML
PEP — kto to jest i jakie obowiązki ma biuro?
PEP to osoba zajmująca eksponowane stanowisko polityczne. Skrót pochodzi od politically exposed person. Rozpoznanie statusu wymaga odpowiednich dodatkowych czynności; samo w sobie nie oznacza przestępstwa ani zakazu obsługi klienta.
Kogo uznaje się za PEP?
Ustawa AML określa kategorie ważnych funkcji publicznych, m.in. ministrów, posłów i senatorów. Polski wykaz stanowisk i funkcji pomaga ocenić konkretną krajową rolę. Nie jest imienną listą wszystkich osób PEP.
Znaczenie mają rzeczywisty zakres funkcji i okres jej pełnienia. Sama nazwa „dyrektor”, zatrudnienie w urzędzie lub przynależność do partii nie rozstrzygają statusu. Brak zagranicznego stanowiska w polskim wykazie również go nie wyklucza.
Rodzina i bliscy współpracownicy PEP
| Kategoria | Znaczenie |
|---|---|
| Osoba PEP | Sama pełni lub pełniła właściwą funkcję publiczną. |
| Członek rodziny | Małżonek lub osoba we wspólnym pożyciu, dziecko wraz z małżonkiem lub osobą we wspólnym pożyciu oraz rodzic PEP, według definicji ustawy. |
| Znany bliski współpracownik | Osoba spełniająca ustawowe kryteria odpowiednich powiązań gospodarczych lub własnościowych z PEP. |
Właściwe przepisy stosuje się odpowiednio do określonych kategorii rodziny i bliskich współpracowników. Nie każdy krewny ani znajomy należy do tych kategorii. Trzeba ustalić konkretną relację i jej podstawę.
Czy można przyjąć klienta PEP?
Status PEP nie jest ogólnym zakazem współpracy. Przy stosunkach gospodarczych objętych art. 46 ustawa wymaga akceptacji kadry kierowniczej wyższego szczebla, odpowiednich środków ustalenia źródła majątku oraz pochodzenia wartości majątkowych pozostających w dyspozycji klienta w ramach relacji lub transakcji, a także zintensyfikowanego bieżącego monitorowania.
Biuro uwzględnia pozostałe okoliczności, możliwość wykonania wymaganych środków i ewentualne zakazy sankcyjne. Akceptacja kierownika nie zastępuje brakującej weryfikacji ani nie uchyla zakazu prawnego.
Czy oświadczenie PEP wystarczy?
Art. 46 dopuszcza odpowiednie oświadczenie w formie pisemnej lub dokumentowej w procedurze opartej na analizie ryzyka. Określa także klauzulę odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. Otrzymanie deklaracji nie kończy całego procesu: informację trzeba ocenić i wyjaśnić istotne sprzeczności.
Fikcyjny przykład: klient deklaruje brak statusu PEP, a wiarygodne źródło wskazuje pełnienie właściwej funkcji. Biuro ustala, czy informacja dotyczy tej samej osoby i kiedy pełniła funkcję. Dokumentuje wynik i wykonuje wymagane działania. Nie poprzestaje na pierwotnym polu „nie”.
Jak długo uwzględniać byłego PEP?
Po zakończeniu funkcji stosuje się środki uwzględniające właściwe ryzyko do ustalenia jego ustania, jednak nie krócej niż przez 12 miesięcy. Upływ roku nie kończy automatycznie oceny. Znaczenie mogą mieć utrzymujące się wpływy i okoliczności relacji.
PEP a sankcje
PEP dotyczy funkcji publicznej lub właściwego powiązania i środków AML. Sankcje wynikają z odrębnych aktów i mogą ograniczać aktywa lub usługi. Osoba może należeć do obu kategorii, lecz ustalenie jednej nie rozstrzyga drugiej. Dodatkowe wyjaśnienie: źródło środków a źródło majątku.
Powiązane pojęcia
Były PEP
- Osoba, która zakończyła pełnienie właściwej funkcji publicznej. Środki uwzględniające ryzyko stosuje się do ustalenia jego ustania, nie krócej niż przez 12 miesięcy.
Członek rodziny PEP
- Osoba z konkretnej kategorii określonej w ustawie AML. Katalog obejmuje małżonka lub osobę we wspólnym pożyciu, dzieci wraz z ich małżonkami lub osobami we wspólnym pożyciu oraz rodziców.
Bliski współpracownik PEP
- Known close associateOsoba znana jako bliski współpracownik według ustawowych kryteriów, dotyczących m.in. właściwych powiązań własnościowych i gospodarczych. Sama znajomość to za mało.
Oświadczenie PEP
- Deklaracja dotycząca statusu, którą można przyjąć na zasadach art. 46 ustawy AML. Jej forma i klauzula mają znaczenie; nie zastępuje całej oceny informacji przez biuro.