Przejdź do treści
Zaloguj się ↗

Słownik KYC i AML

Listy sankcyjne — rodzaje, zakres i ograniczenia

Listy sankcyjne pomagają rozpoznać osoby i podmioty objęte ograniczeniami. O skutkach decyduje jednak właściwy akt prawny. Brak nazwy na liście nie wyklucza zakazu wynikającego z własności, kontroli, sektora lub rodzaju usługi.

  • Zespół Fiskomat
  • Publikacja:
  • Aktualizacja:
  • 3 min czytania

Które listy i reżimy trzeba rozróżniać?

Które listy i reżimy trzeba rozróżniać?
Źródło lub reżimZnaczenie dla oceny
Unia EuropejskaRozporządzenia określają podmioty, zakazy i warunki. Zbiorcze narzędzie wyszukiwania pomaga, lecz nie zastępuje treści aktu.
MSWiAPolska lista na podstawie ustawy sankcyjnej z 13 kwietnia 2022 r.; zakres środków wynika z właściwej decyzji i przepisów.
ONZŚrodki Rady Bezpieczeństwa i właściwy sposób ich wykonania w stosowanym porządku prawnym.
GIIF — szczególne środki ograniczająceWłaściwe środki i lista na podstawie polskiej ustawy AML; nie należy utożsamiać jej z całą listą MSWiA lub UE.
OFAC / Wielka BrytaniaOdrębne reżimy. Ich zastosowanie wymaga oceny powiązań jurysdykcyjnych i konkretnej czynności; nie są automatycznie identycznym obowiązkiem każdego polskiego biura.

Czy sankcje dotyczą tylko osób na liście?

Nie. Właściwe ograniczenia mogą obejmować podmioty będące własnością lub pod kontrolą podmiotu objętego sankcjami. Kryteria zależą od reżimu. Progu ponad 25% używanego przy niektórych przesłankach beneficjenta rzeczywistego nie wolno stosować jako jednego uniwersalnego testu sankcyjnego.

Występują też zakazy niezależne od imiennej listy. Przykładem są właściwe ograniczenia świadczenia usług z art. 5n rozporządzenia 833/2014, obejmujące również wskazane usługi księgowe. Trzeba uwzględnić aktualny zakres, adresata, wyjątki i ewentualne zezwolenia; samo sprawdzenie nazwiska nie rozstrzyga dopuszczalności usługi.

Co oznacza wynik screeningu?

Screening porównuje dane ze źródłem. Potencjalne trafienie wymaga sprawdzenia identyfikatorów, wpisu, aktualności danych i właściwego aktu. Samo podobieństwo nazwy nie dowodzi tożsamości. Ujemny wynik oznacza wynik określonego sprawdzenia, a nie gwarancję braku wszystkich ograniczeń.

Fikcyjny przykład: nazwa klienta nie występuje w użytej liście, ale jego właścicielem jest podmiot objęty środkami. Biuro musi zbadać właściwe reguły własności i kontroli. Nie powinno zamykać sprawy wyłącznie komunikatem „brak trafień”.

Jak zapisywać podstawę sprawdzenia?

Rekomendacja organizacyjna: zachować dane wyszukiwania, zakres źródeł, datę i wynik oraz uzasadnienie rozstrzygnięcia. Przy potencjalnym trafieniu należy wiedzieć, co porównano i co wymaga wyjaśnienia. Zmiana listy lub informacji o kliencie może uzasadniać ponowienie czynności.

Rozstrzyganie podobnych nazw, false positive i ponowne sprawdzenie opisuje poradnik wynik sprawdzenia sankcji a decyzja biura. Status PEP jest odrębnym ustaleniem.

Powiązane pojęcia

Sankcje finansowe

Środki ograniczające dotyczące funduszy lub zasobów gospodarczych, np. zamrożenie lub zakaz udostępniania. Zakres wynika z właściwego aktu prawnego.

Zamrożenie aktywów

Środek ograniczający dysponowanie określonymi funduszami lub zasobami gospodarczymi. Zakres i obowiązki wynikają z właściwego aktu sankcyjnego.

Zakaz udostępniania środków

Ograniczenie udostępniania funduszy lub zasobów gospodarczych wskazanym osobom lub podmiotom, bezpośrednio lub pośrednio, w zakresie właściwych przepisów.

OFAC

Amerykański urząd prowadzący programy sankcyjne i publikujący odpowiednie listy. Zakres zastosowania reżimu USA wymaga odrębnej oceny.

Sankcje sektorowe

Ograniczenia dotyczące określonych sektorów, czynności, towarów lub usług. Ich sprawdzenie może wymagać analizy wykraczającej poza listę osób.

Źródła