Słownik KYC i AML
Listy sankcyjne — rodzaje, zakres i ograniczenia
Listy sankcyjne pomagają rozpoznać osoby i podmioty objęte ograniczeniami. O skutkach decyduje jednak właściwy akt prawny. Brak nazwy na liście nie wyklucza zakazu wynikającego z własności, kontroli, sektora lub rodzaju usługi.
Które listy i reżimy trzeba rozróżniać?
| Źródło lub reżim | Znaczenie dla oceny |
|---|---|
| Unia Europejska | Rozporządzenia określają podmioty, zakazy i warunki. Zbiorcze narzędzie wyszukiwania pomaga, lecz nie zastępuje treści aktu. |
| MSWiA | Polska lista na podstawie ustawy sankcyjnej z 13 kwietnia 2022 r.; zakres środków wynika z właściwej decyzji i przepisów. |
| ONZ | Środki Rady Bezpieczeństwa i właściwy sposób ich wykonania w stosowanym porządku prawnym. |
| GIIF — szczególne środki ograniczające | Właściwe środki i lista na podstawie polskiej ustawy AML; nie należy utożsamiać jej z całą listą MSWiA lub UE. |
| OFAC / Wielka Brytania | Odrębne reżimy. Ich zastosowanie wymaga oceny powiązań jurysdykcyjnych i konkretnej czynności; nie są automatycznie identycznym obowiązkiem każdego polskiego biura. |
Czy sankcje dotyczą tylko osób na liście?
Nie. Właściwe ograniczenia mogą obejmować podmioty będące własnością lub pod kontrolą podmiotu objętego sankcjami. Kryteria zależą od reżimu. Progu ponad 25% używanego przy niektórych przesłankach beneficjenta rzeczywistego nie wolno stosować jako jednego uniwersalnego testu sankcyjnego.
Występują też zakazy niezależne od imiennej listy. Przykładem są właściwe ograniczenia świadczenia usług z art. 5n rozporządzenia 833/2014, obejmujące również wskazane usługi księgowe. Trzeba uwzględnić aktualny zakres, adresata, wyjątki i ewentualne zezwolenia; samo sprawdzenie nazwiska nie rozstrzyga dopuszczalności usługi.
Co oznacza wynik screeningu?
Screening porównuje dane ze źródłem. Potencjalne trafienie wymaga sprawdzenia identyfikatorów, wpisu, aktualności danych i właściwego aktu. Samo podobieństwo nazwy nie dowodzi tożsamości. Ujemny wynik oznacza wynik określonego sprawdzenia, a nie gwarancję braku wszystkich ograniczeń.
Fikcyjny przykład: nazwa klienta nie występuje w użytej liście, ale jego właścicielem jest podmiot objęty środkami. Biuro musi zbadać właściwe reguły własności i kontroli. Nie powinno zamykać sprawy wyłącznie komunikatem „brak trafień”.
Jak zapisywać podstawę sprawdzenia?
Rekomendacja organizacyjna: zachować dane wyszukiwania, zakres źródeł, datę i wynik oraz uzasadnienie rozstrzygnięcia. Przy potencjalnym trafieniu należy wiedzieć, co porównano i co wymaga wyjaśnienia. Zmiana listy lub informacji o kliencie może uzasadniać ponowienie czynności.
Rozstrzyganie podobnych nazw, false positive i ponowne sprawdzenie opisuje poradnik wynik sprawdzenia sankcji a decyzja biura. Status PEP jest odrębnym ustaleniem.
Powiązane pojęcia
Sankcje finansowe
- Środki ograniczające dotyczące funduszy lub zasobów gospodarczych, np. zamrożenie lub zakaz udostępniania. Zakres wynika z właściwego aktu prawnego.
Zamrożenie aktywów
- Środek ograniczający dysponowanie określonymi funduszami lub zasobami gospodarczymi. Zakres i obowiązki wynikają z właściwego aktu sankcyjnego.
Zakaz udostępniania środków
- Ograniczenie udostępniania funduszy lub zasobów gospodarczych wskazanym osobom lub podmiotom, bezpośrednio lub pośrednio, w zakresie właściwych przepisów.
OFAC
- Amerykański urząd prowadzący programy sankcyjne i publikujący odpowiednie listy. Zakres zastosowania reżimu USA wymaga odrębnej oceny.
Sankcje sektorowe
- Ograniczenia dotyczące określonych sektorów, czynności, towarów lub usług. Ich sprawdzenie może wymagać analizy wykraczającej poza listę osób.
Źródła
- Ustawa AML — rozdział 10 — szczególne środki ograniczające — otwiera się w nowej karcie
- MSWiA — lista osób i podmiotów objętych sankcjami — otwiera się w nowej karcie
- EUR-Lex — rozporządzenie 269/2014 — otwiera się w nowej karcie
- EUR-Lex — rozporządzenie 833/2014, w tym art. 5n; aktualne wersje skonsolidowane — otwiera się w nowej karcie
- Komisja Europejska — wytyczne i FAQ dotyczące sankcji wobec Rosji — otwiera się w nowej karcie