W skrócie
- Dowiesz się, gdzie i w jakim terminie prowadzący JDG na księgach rachunkowych składa sprawozdanie finansowe oraz czym różni się obowiązek wobec urzędu skarbowego od obowiązku wobec rejestru sądowego
- Zobaczysz 3 przykłady przedsiębiorców JDG, którzy mylą terminy 15, 10 dni i 30 kwietnia
- Otrzymasz listę 6 najczęstszych błędów przy składaniu sprawozdania finansowego
—
Prowadzący JDG na księgach rachunkowych dołącza roczne sprawozdanie finansowe do zeznania PIT, czyli składa je urzędowi skarbowemu do 30 kwietnia następnego roku. Inne terminy obowiązują podatników CIT, którzy przekazują dokument w ciągu 10 dni, oraz podmioty z rejestru sądowego, dla których obowiązuje termin 15 dni od zatwierdzenia sprawozdania.
—
Obowiązek sporządzenia sprawozdania finansowego kojarzy się głównie ze spółkami i rejestrem sądowym. Tymczasem dotyczy on także osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, jeżeli ta rozlicza się na podstawie ksiąg rachunkowych. Dla samozatrudnionego, który przeszedł z podatkowej księgi przychodów i rozchodów na pełną rachunkowość, jest to obowiązek łatwy do przeoczenia.
Sprawozdanie składa się nie tylko do rejestru sądowego, lecz w określonych przypadkach również do właściwego urzędu skarbowego. Ten artykuł rozdziela trzy ścieżki obowiązku — dla podatnika CIT, dla podmiotu z rejestru sądowego oraz dla prowadzącego JDG na księgach rachunkowych — i wskazuje terminy, których pomylenie kończy się sankcją karną.
Spis treści
- Czym jest sprawozdanie finansowe
- Składniki sprawozdania finansowego
- Obowiązek wobec rejestru sądowego — termin 15 dni
- Obowiązek wobec urzędu skarbowego u podatnika CIT — termin 10 dni
- JDG na księgach rachunkowych — załącznik do PIT do 30 kwietnia
- Sankcje za niezłożenie sprawozdania
- Sześć najczęstszych błędów
- FAQ — najczęstsze pytania
- Podsumowanie merytoryczne
Czym jest sprawozdanie finansowe
Sprawozdanie finansowe sporządza się na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych, a także na inny dzień bilansowy. Stosuje się przy tym zasady wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego, określone w rozdziale 4 ustawy o rachunkowości.
Dokument ten obowiązuje wyłącznie podmioty prowadzące księgi rachunkowe, czyli pełną rachunkowość. Prowadzący JDG, który rozlicza się na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, sprawozdania finansowego nie sporządza. Obowiązek pojawia się dopiero po przejściu na księgi rachunkowe.
Sprawozdanie pełni funkcję uporządkowanego podsumowania sytuacji majątkowej i finansowej jednostki za rok obrotowy. Na jego podstawie urząd skarbowy oraz inni odbiorcy oceniają wynik finansowy i stan rozliczeń podatnika.
Składniki sprawozdania finansowego
Zgodnie z ustawą o rachunkowości sprawozdanie finansowe składa się z trzech podstawowych elementów. Każdy z nich opisuje inny wymiar sytuacji finansowej jednostki i razem tworzą spójny obraz roku obrotowego.
Sprawozdanie finansowe składa się z:
- bilansu, który prezentuje stan aktywów i pasywów na dzień bilansowy,
- rachunku zysków i strat, ujmującego przychody, koszty oraz wynik finansowy,
- informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.
Komplet tych trzech części stanowi pełne sprawozdanie. Pominięcie któregokolwiek elementu oznacza, że dokument jest niekompletny, co przy składaniu do urzędu skarbowego może zostać potraktowane jak brak złożenia sprawozdania.
Obowiązek wobec rejestru sądowego — termin 15 dni
Pierwszą ścieżkę obowiązku wyznacza art. 69 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem kierownik jednostki w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego składa we właściwym rejestrze sądowym komplet dokumentów.
We właściwym rejestrze sądowym kierownik jednostki składa:
- roczne sprawozdanie finansowe,
- opinię biegłego rewidenta, jeżeli sprawozdanie podlegało badaniu,
- odpis uchwały bądź postanowienia o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty,
- sprawozdanie z działalności — w przypadku spółek kapitałowych, spółek komandytowo-akcyjnych, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, towarzystw reasekuracji wzajemnej, spółdzielni oraz przedsiębiorstw państwowych.
Termin liczony jest od dnia zatwierdzenia sprawozdania, a nie od dnia jego sporządzenia. Sprawozdania finansowe podmiotów podlegających rejestrowi sądowemu nie muszą już być ogłaszane w Monitorze Polskim B — złożenie do rejestru zastępuje dawny obowiązek publikacyjny.
Obowiązek wobec urzędu skarbowego u podatnika CIT — termin 10 dni
Drugą ścieżkę reguluje art. 27 ust. 2 ustawy o CIT. Przepis ten dotyczy podatników podatku dochodowego od osób prawnych oraz spółek wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej, zobowiązanych do sporządzenia sprawozdania finansowego.
Podmioty te przekazują do urzędu skarbowego sprawozdanie finansowe wraz ze sprawozdaniem z badania, za pomocą środków komunikacji elektronicznej zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. Termin wynosi 10 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego. Spółki przekazują dodatkowo odpis uchwały zgromadzenia zatwierdzającej sprawozdanie finansowe.
Obowiązek złożenia sprawozdania z badania nie dotyczy podatników, których sprawozdania finansowe na podstawie odrębnych przepisów są zwolnione z obowiązku badania. Jeżeli więc sprawozdanie nie wymagało badania przez biegłego rewidenta, podatnik nie dołącza sprawozdania z badania.
Tę ścieżkę warto znać także prowadzącemu JDG, ponieważ termin 10 dni z ustawy o CIT bywa błędnie odnoszony do działalności jednoosobowej. Osoby fizycznej prowadzącej JDG ten przepis jednak nie obejmuje — dla niej obowiązuje odrębna zasada opisana niżej.
JDG na księgach rachunkowych — załącznik do PIT do 30 kwietnia
Trzecia ścieżka dotyczy bezpośrednio prowadzącego JDG. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółek cywilnych podlegają ustawie o PIT, a nie ustawie o CIT. To rozróżnienie wyznacza odmienny sposób i termin złożenia sprawozdania finansowego.
Z ustawy o PIT wynika, że podatnicy prowadzący księgi rachunkowe, zobowiązani do sporządzenia sprawozdania finansowego, muszą dołączyć je do rocznego zeznania podatkowego. Termin jest zatem powiązany z terminem złożenia zeznania, czyli przypada do 30 kwietnia następnego roku.
Dla samozatrudnionego oznacza to jedną, łączną czynność. Sprawozdanie finansowe nie jest składane odrębnym pismem ani w odrębnym terminie 10 dni — staje się załącznikiem do zeznania PIT. Jeżeli prowadzący JDG rozlicza się na księgach rachunkowych, sprawozdanie wędruje do urzędu skarbowego razem z rocznym zeznaniem.
Przykład 1 — architekt wnętrz na księgach rachunkowych
Olga prowadzi jednoosobową pracownię projektowania wnętrz i po przekroczeniu progu przeszła na księgi rachunkowe. Sporządziła sprawozdanie finansowe za rok obrotowy i zastanawia się, czy ma na nie odrębny termin 10 dni. Ponieważ jako osoba fizyczna podlega ustawie o PIT, dołącza sprawozdanie do zeznania rocznego i składa je urzędowi skarbowemu do 30 kwietnia.
Przykład 2 — wspólnik spółki cywilnej
Damian jest wspólnikiem trzyosobowej spółki cywilnej rozliczanej na księgach rachunkowych. Jako osoba fizyczna podlega ustawie o PIT. Sprawozdanie finansowe sporządzone dla spółki cywilnej dołącza do własnego rocznego zeznania podatkowego, zachowując termin do 30 kwietnia następnego roku.
Sankcje za niezłożenie sprawozdania
Niedopełnienie obowiązku jest zagrożone realną sankcją. W przypadku niezłożenia stosownego sprawozdania finansowego do rejestru sądowego bądź urzędu skarbowego podatnikowi grozi kara grzywny bądź ograniczenia wolności. Karę tę każdorazowo orzeka sąd.
Sankcja nie ogranicza się jednak do postępowania sądowego. Rozwiązanie sankcyjne może zastosować także rejestr sądowy lub właściwy urząd skarbowy. Dla prowadzącego JDG oznacza to, że zarówno organ podatkowy, jak i sąd dysponują narzędziami egzekwowania obowiązku.
Z punktu widzenia samozatrudnionego najważniejsze jest to, że obowiązek wobec urzędu skarbowego jest egzekwowalny niezależnie od obowiązku wobec rejestru sądowego. Złożenie sprawozdania w jednym miejscu nie zwalnia z obowiązku wobec drugiego, gdy oba dotyczą danego podmiotu.
Przykład 3 — przeoczony obowiązek wobec urzędu skarbowego
Ewelina prowadzi hurtownię odzieży w formie JDG na księgach rachunkowych. Złożyła roczne zeznanie podatkowe, lecz nie dołączyła do niego sprawozdania finansowego. Ponieważ jako podatnik PIT ma obowiązek dołączyć sprawozdanie do zeznania, jego pominięcie naraża ją na karę grzywny lub ograniczenia wolności orzekaną przez sąd.
Sześć najczęstszych błędów
Poniżej zebrano sześć błędów, które najczęściej pojawiają się przy składaniu sprawozdania finansowego przez podmioty prowadzące księgi rachunkowe, w tym prowadzących JDG. Każdy z nich wynika z mechaniki przepisów opisanych w artykule.
Błąd 1. Złożenie sprawozdania wyłącznie do rejestru sądowego. Podmiot składa dokument w rejestrze sądowym i pomija urząd skarbowy. Tymczasem oba obowiązki bywają niezależne, a pominięcie urzędu skarbowego stanowi naruszenie zagrożone sankcją.
Błąd 2. Pomylenie terminu 10 dni z terminem dla JDG. Prowadzący JDG odnosi do siebie termin 10 dni z ustawy o CIT. Osoba fizyczna podlega jednak ustawie o PIT i dołącza sprawozdanie do zeznania składanego do 30 kwietnia.
Błąd 3. Liczenie terminu od dnia sporządzenia zamiast zatwierdzenia. Termin 15 dni wobec rejestru sądowego biegnie od dnia zatwierdzenia sprawozdania, a nie od dnia jego sporządzenia. Pomyłka skraca faktyczny czas na złożenie dokumentu.
Błąd 4. Złożenie niekompletnego sprawozdania. Pominięcie jednego z trzech elementów — bilansu, rachunku zysków i strat lub informacji dodatkowej — czyni sprawozdanie niekompletnym. Niekompletny dokument może zostać potraktowany jak brak złożenia.
Błąd 5. Dołączenie sprawozdania z badania mimo zwolnienia. Podmiot zwolniony z badania dołącza sprawozdanie z badania, mimo że obowiązek ten go nie dotyczy. Sprawozdanie z badania składa się tylko wtedy, gdy sprawozdanie finansowe podlegało badaniu.
Błąd 6. Pominięcie odpisu uchwały o zatwierdzeniu. Spółka pomija odpis uchwały bądź postanowienia o zatwierdzeniu sprawozdania i podziale zysku lub pokryciu straty. Wobec rejestru sądowego dokument ten stanowi część wymaganego kompletu.
FAQ — najczęstsze pytania
Czy prowadzący JDG w ogóle składa sprawozdanie finansowe?
Tylko wtedy, gdy rozlicza się na księgach rachunkowych. Osoba fizyczna prowadząca działalność na podatkowej księdze przychodów i rozchodów sprawozdania finansowego nie sporządza. Obowiązek pojawia się po przejściu na pełną rachunkowość i wówczas sprawozdanie dołącza się do rocznego zeznania podatkowego.
W jakim terminie samozatrudniony składa sprawozdanie do urzędu skarbowego?
Prowadzący JDG na księgach rachunkowych podlega ustawie o PIT, więc dołącza sprawozdanie finansowe do rocznego zeznania podatkowego, czyli składa je do 30 kwietnia następnego roku. Nie obowiązuje go odrębny termin 10 dni przewidziany w ustawie o CIT dla podatników podatku dochodowego od osób prawnych.
Czym różni się termin 10 dni od terminu 15 dni?
Termin 10 dni wynika z art. 27 ust. 2 ustawy o CIT i dotyczy przekazania sprawozdania urzędowi skarbowemu przez podatników CIT. Termin 15 dni wynika z art. 69 ust. 1 ustawy o rachunkowości i dotyczy złożenia kompletu dokumentów we właściwym rejestrze sądowym. Oba biegną od dnia zatwierdzenia sprawozdania.
Z jakich elementów składa się sprawozdanie finansowe?
Sprawozdanie finansowe składa się z bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej. Informacja dodatkowa obejmuje wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia. Komplet tych trzech części stanowi pełne sprawozdanie zgodne z ustawą o rachunkowości.
Czy zawsze trzeba dołączać sprawozdanie z badania?
Nie. Obowiązek złożenia sprawozdania z badania nie dotyczy podatników, których sprawozdania finansowe na podstawie odrębnych przepisów są zwolnione z obowiązku badania. Jeżeli sprawozdanie nie podlegało badaniu przez biegłego rewidenta, sprawozdania z badania nie dołącza się.
Co grozi za niezłożenie sprawozdania finansowego?
Za niezłożenie sprawozdania do rejestru sądowego bądź urzędu skarbowego grozi kara grzywny bądź ograniczenia wolności, którą każdorazowo orzeka sąd. Rozwiązanie sankcyjne może zastosować również rejestr sądowy lub właściwy urząd skarbowy. Obowiązki wobec obu organów są egzekwowane niezależnie od siebie.
Czy sprawozdanie trzeba ogłaszać w Monitorze Polskim B?
Nie. Sprawozdania finansowe podmiotów podlegających rejestrowi sądowemu nie muszą już być ogłaszane w Monitorze Polskim B. Złożenie sprawozdania do właściwego rejestru sądowego zastępuje dawny obowiązek publikacyjny i jest wystarczające z punktu widzenia jawności dokumentu.
Podsumowanie merytoryczne
Obowiązek złożenia sprawozdania finansowego przebiega trzema odrębnymi ścieżkami. Wobec rejestru sądowego kierownik jednostki składa komplet dokumentów w terminie 15 dni od zatwierdzenia, na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Podatnicy CIT przekazują sprawozdanie urzędowi skarbowemu elektronicznie w terminie 10 dni, zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o CIT.
Prowadzący JDG na księgach rachunkowych podlega natomiast ustawie o PIT. Dołącza sprawozdanie finansowe do rocznego zeznania podatkowego, więc składa je urzędowi skarbowemu do 30 kwietnia następnego roku. Ta sama zasada obejmuje wspólników spółek cywilnych rozliczanych na księgach rachunkowych.
Każde sprawozdanie musi zawierać trzy elementy — bilans, rachunek zysków i strat oraz informację dodatkową. Niezłożenie dokumentu do rejestru sądowego lub urzędu skarbowego grozi karą grzywny bądź ograniczenia wolności orzekaną przez sąd, a sankcję może zastosować również organ podatkowy lub rejestr.
—