Obowiazek podatkowy w imporcie uslug w JDG: zasady

Przez /

Obowiazek podatkowy w imporcie uslug w JDG: zasady

  • Dowiesz się, kiedy powstaje obowiązek podatkowy w imporcie usług przy różnych datach na fakturze
  • Zobaczysz zasady stosowania kursu NBP do przeliczenia waluty obcej
  • Otrzymasz listę najczęstszych błędów i ich konsekwencji w VAT

Odpowiedź w skrócie

Obowiązek podatkowy w imporcie usług powstaje z chwilą wykonania usługi, a jeśli wcześniej miała miejsce zapłata — w momencie jej dokonania. Do przeliczenia waluty stosuje się średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego. Błędne wskazanie daty wymaga korekty.

Spis treści

Wstęp

Aleksandra prowadzi jednoosobowe biuro copywriterskie i regularnie kupuje subskrypcje narzędzi online od dostawców z Unii Europejskiej oraz spoza niej. Na fakturach widnieją zwykle trzy różne daty: wystawienie, początek okresu dostępu i koniec okresu dostępu. Do tego dochodzi data zapłaty z konta firmowego. Aleksandra zadaje sobie pytanie, którą datę wpisać do JPK_V7 jako moment powstania obowiązku podatkowego.

To typowy dylemat samozatrudnionego rozliczającego import usług. W artykule pokazujemy regułę podstawową z art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, wyjątek przy zaliczce, sposób doboru kursu NBP oraz konsekwencje pomyłki w deklaracji.

Czym jest import usług

Import usług to nabycie usług przez podatnika z Polski od podatnika z innego kraju należącego do Unii Europejskiej (art. 28b ustawy o VAT) lub spoza niej. W przypadku importu usług do rozliczenia podatku VAT z tytułu transakcji zobowiązany jest nabywca.

Usługobiorca nalicza należny VAT z tytułu importu usług. Czynny podatnik VAT ma jednocześnie prawo do jego odliczenia, co w typowej sytuacji czyni transakcję neutralną podatkowo. Nievatowiec natomiast może zaliczyć opłacony VAT do kosztów uzyskania przychodów, jeżeli spełnione są ogólne warunki kosztowe.

Dla prowadzącego JDG schemat jest powtarzalny: faktura od zagranicznego dostawcy, naliczenie VAT należnego, odliczenie VAT naliczonego (jeśli przysługuje), zapis w ewidencji. Cały proces stoi na prawidłowym ustaleniu momentu, w którym transakcja trafia do deklaracji.

Zasada powstania obowiązku podatkowego

Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy o VAT obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania usługi lub dostawy towarów. Jeżeli przed dokonaniem dostawy lub wyświadczeniem usługi otrzymano zaliczkę lub przedpłatę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania.

W imporcie usług nie wyróżnia się szczególnych zasad. Stosuje się zatem zasady ogólne: chwila wykonania usługi, a w przypadku wcześniejszej zaliczki — moment zapłaty. Wyjątek z art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy VAT, dotyczący np. usług telekomunikacyjnych, najmu, dzierżawy czy leasingu, nie obejmuje usług, do których stosuje się art. 28b — czyli typowego importu usług.

Gdy w fakturze wskazano okres świadczenia usługi obejmujący dwa miesiące, kwartały albo lata, datą powstania obowiązku podatkowego jest dzień zakończenia świadczenia usługi. Innymi słowy, decyduje data końcowa okresu rozliczeniowego pokazanego w dokumencie.

Przykład 1. Paweł nabył usługę od kontrahenta z Irlandii w postaci dostępu do zewnętrznego dysku. Dostęp został udzielony na okres 15.05.2019–14.06.2019 r. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania usługi, czyli 14 czerwca 2019 r. Paweł wykazuje import usług w deklaracji za czerwiec.

Faktura, sprzedaż i zapłata w różnych datach

Gdy data wystawienia faktury jest wcześniejsza niż data sprzedaży, sam fakt wystawienia dokumentu nie wpływa na moment powstania obowiązku podatkowego. Obowiązek powstanie w dniu zakończenia usługi.

Przykład 2. Karolina zakupiła usługę dostępu do dysku Google. Data wystawienia faktury to 14 kwietnia 2019 r., a okres dostępu 15.04.2019–14.05.2019. Obowiązek podatkowy powstanie 14 maja 2019 r. Wcześniejsza data wystawienia faktury nie ma wpływu na rozliczenie.

Sytuacja komplikuje się, gdy wszystkie trzy daty (sprzedaż, wystawienie, zapłata) są inne. Co do zasady decyduje data sprzedaży. Jeżeli przed dokonaniem sprzedaży miała miejsce zapłata, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej dokonania (w części, w jakiej dotyczy zapłaty).

Przykład 3. Karolina dokonała importu usług. Faktura została wystawiona 14 kwietnia 2019 r., okres świadczonej usługi to 15.04.2019–14.05.2019. Karolina dokonała zapłaty 12 kwietnia 2019 r. Z uwagi na to, że przed dokonaniem sprzedaży miała miejsce zapłata, obowiązek podatkowy powstaje w dacie zapłaty, czyli 12 kwietnia 2019 r.

Przykład 4. Monika dokonała importu usług od kontrahenta z innego kraju UE. Faktura została wystawiona 13 czerwca 2019 r., a dostęp do aplikacji dotyczył okresu 14.06.2019–13.07.2019. Monika opłaciła część kwoty 13 czerwca 2019 r., resztę 15 lipca 2019 r. Obowiązek podatkowy w części opłaconej 13 czerwca powstał tego dnia. Pozostała kwota podatku przypada na datę zakończenia świadczenia usługi, czyli 13 lipca 2019 r.

Kurs walutowy do przeliczenia

W przypadku importu usług przeliczenia na PLN dokonuje się po kursie z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego. W zależności od tego, kiedy powstaje obowiązek, stosuje się odpowiedni kurs średni NBP.

Jeżeli obowiązek powstaje w dacie sprzedaży, bierzemy kurs z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień sprzedaży. Jeżeli obowiązek powstaje w dacie zapłaty, bierzemy kurs z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zapłaty. Podstawą prawną jest art. 31a ust. 1 ustawy o VAT.

Przykład 5. Paweł zakupił usługę od kontrahenta z UE. Usługa została wykonana 15 maja, ale obowiązek podatkowy powstał 13 maja, ponieważ tego dnia Paweł dokonał zapłaty. W tej sytuacji Paweł powinien zastosować kurs z 12 maja, czyli z dnia poprzedzającego dzień powstania obowiązku.

Wyjątek od reguły określa art. 31a ust. 2 ustawy o VAT. Jeżeli przed powstaniem obowiązku podatkowego została wystawiona faktura, do przeliczenia stosuje się kurs z dnia poprzedzającego dzień jej wystawienia.

Przykład 6. Monika dokonała importu usług. Faktura została wystawiona 10 maja, natomiast zapłata i sprzedaż miały miejsce 15 maja. Obowiązek podatkowy powstał w momencie sprzedaży, ale przeliczenia dokonuje się po kursie z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury — dokument powstał przed obowiązkiem podatkowym.

Skutki błędnej daty obowiązku podatkowego

Błędne określenie daty obowiązku podatkowego prowadzi do wykazania należnego podatku w niewłaściwej deklaracji. W konsekwencji konieczna jest korekta deklaracji, a w razie powstania zaległości — dopłata podatku wraz z odsetkami podatkowymi.

Do 6 września 2021 r. upływ 3 miesięcy od błędnego wykazania transakcji pozbawiał podatnika prawa do odliczenia VAT naliczonego w tym samym okresie, w którym naliczył podatek należny. Od 7 września 2021 r. (pakiet SLIM VAT 2, w następstwie wyroku TSUE C-895/19) ten 3-miesięczny limit zniesiono — podatek naliczony rozlicza się w tym samym okresie co podatek należny niezależnie od upływu czasu, a transakcja pozostaje neutralna podatkowo.

Drugi typowy scenariusz to błędny kurs walutowy. Jeżeli transakcja zostanie wykazana w prawidłowej deklaracji, ale w wyniku błędnego określenia dnia powstania obowiązku podatkowego zastosowany zostanie zły kurs, również konieczna jest korekta deklaracji. Skala odchyłki finansowej zależy od dziennej zmienności kursu, ale obowiązek korekty jest niezależny od kwoty.

Krok po kroku w systemie Fiskomat

  1. Krok 1. Wprowadź fakturę za usługę od kontrahenta zagranicznego z oznaczeniem typu transakcji jako import usług.
  2. Krok 2. Uzupełnij datę wykonania usługi zgodnie z okresem widocznym na fakturze (data zakończenia świadczenia).
  3. Krok 3. Jeśli płatność nastąpiła przed wykonaniem usługi, oznacz zapłatę i ustaw obowiązek podatkowy na dzień wpłaty.
  4. Krok 4. Wybierz odpowiedni kurs NBP: dzień poprzedzający obowiązek podatkowy lub dzień poprzedzający wystawienie faktury w sytuacji z art. 31a ust. 2.
  5. Krok 5. Wygeneruj zapis w ewidencji VAT zakupu i sprzedaży, a transakcja trafia do pliku JPK_V7 za właściwy okres.
  6. Krok 6. Jeżeli pomyłka została wykryta po terminie, przygotuj korektę deklaracji i ewentualnie nalicz odsetki od zaległości.

FAQ

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w typowym imporcie usług?

Co do zasady z chwilą wykonania usługi. Jeżeli przed wykonaniem nastąpiła zapłata, obowiązek powstaje w dniu zapłaty w części, której ta zapłata dotyczy.

Czy data wystawienia faktury wcześniejsza niż data sprzedaży zmienia obowiązek podatkowy?

Nie. Sam fakt wystawienia faktury z wyprzedzeniem nie wpływa na powstanie obowiązku podatkowego w imporcie usług, do którego stosuje się art. 28b.

Jaki kurs NBP zastosować przy częściowej przedpłacie?

Dla części opłaconej z góry stosuje się kurs z dnia poprzedzającego datę zapłaty. Dla części rozliczanej z chwilą wykonania usługi stosuje się kurs z dnia poprzedzającego ten moment.

Co się dzieje, jeśli minęły trzy miesiące od błędnego wykazania?

Nic nie traci trwale. Od 7 września 2021 r. zniesiono 3-miesięczny limit — VAT naliczony rozlicza się w tym samym okresie co VAT należny niezależnie od upływu czasu. Konieczna pozostaje jedynie korekta deklaracji za właściwy okres.

Czy zły kurs walutowy też wymusza korektę?

Tak. Nawet jeśli okres rozliczeniowy jest prawidłowy, błędny dzień obowiązku podatkowego oznacza błędny kurs i konieczność korekty deklaracji.

Czy nievatowiec rozlicza import usług?

Tak. Nievatowiec również nalicza VAT należny z tytułu importu usług, ale zamiast odliczać go w deklaracji, zalicza tę kwotę do kosztów uzyskania przychodów.

Podsumowanie

Obowiązek podatkowy w imporcie usług sprowadza się do jednej zasady: wykonanie usługi, a jeśli wcześniej była zapłata — to ona wyznacza datę. Trzy daty na fakturze nie powinny zatem mylić, jeśli pamiętamy o art. 19a ust. 1 oraz o szczególnych regułach kursu z art. 31a ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Błędna data to nie tylko korekta deklaracji — to także ewentualne odsetki od powstałej zaległości podatkowej. Skrupulatna ewidencja momentu wykonania usługi i daty zapłaty to dla samozatrudnionego najlepsze zabezpieczenie przed sankcjami.

Co warto przeczytać dalej

Zobacz też

Eksport usług — faktura dla zagranicznego klienta i VAT-UE

Przewijanie do góry