TL;DR
- Dowiesz się, jak dostosować księgi rachunkowe do wymogów JPK_KR_PD i jakie dane muszą znaleźć się w strukturze logicznej
- Zobaczysz harmonogram etapowego wdrożenia i katalog pięciu kategorii danych wymaganych rozporządzeniem z 16 sierpnia 2024 roku
- Otrzymasz checklistę przygotowania dokumentacji do przesyłania JPK_KR_PD wraz z omówieniem uproszczeń za rok 2025
—
Featured snippet: JPK_KR_PD to ustrukturyzowana elektroniczna forma ksiąg rachunkowych podatników CIT, przesyłana do naczelnika urzędu skarbowego. Obowiązek wdrożono etapami: od 2025 roku dla największych podatników z przychodami ponad 50 mln euro i podatkowych grup kapitałowych, od 2026 roku dla pozostałych podatników CIT składających JPK_VAT, od 2027 roku dla wszystkich pozostałych podatników CIT.
—
Wstęp
Cyfryzacja dokumentacji podatkowej w obszarze podatku dochodowego od osób prawnych przyniosła nowe wymogi raportowania, które weszły w życie od roku podatkowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2024 roku. Podmioty prowadzące pełną księgowość w ramach CIT muszą dostosować swoje systemy finansowo-księgowe do nowej struktury logicznej.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 sierpnia 2024 roku (Dziennik Ustaw z 29 sierpnia 2024, pozycja 1314) określa dodatkowe dane, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe przekazywane na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zmiany te dotyczą zarówno sposobu prowadzenia dokumentacji, jak i jej elektronicznego przesyłania do organów skarbowych.
—
Spis treści
- Czym jest JPK_KR_PD i kogo dotyczy
- Harmonogram wdrożenia JPK_KR_PD
- Dodatkowe dane wymagane w strukturze logicznej
- Uproszczenia za rok 2025
- Pełny zakres danych od 2026 roku
- Struktura logiczna JPK_KR_PD i JPK_ŚT_KR
- Postulaty rynku uwzględnione przez MF
- FAQ
- Podsumowanie
—
Czym jest JPK_KR_PD i kogo dotyczy
JPK_KR_PD to ustrukturyzowana postać elektroniczna ksiąg rachunkowych, którą podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych mają obowiązek przekazywać właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Obowiązek dotyczy prowadzenia ksiąg przy użyciu programów komputerowych i przesyłania ich w formie plików elektronicznych zgodnych z określoną strukturą logiczną.
Zmiana ta stanowi element szerszej cyfryzacji rozliczeń podatkowych, obejmującej wcześniej wprowadzony JPK_VAT oraz Krajowy System e-Faktur. Nowe przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, obowiązujące od 1 stycznia 2025 roku, zobowiązały wskazane grupy podatników do dostosowania systemów księgowych do standardów JPK_KR_PD.
Obowiązek prowadzenia i przesyłania ksiąg rachunkowych w ustrukturyzowanej formie elektronicznej nie zmienia sposobu składania zeznań i deklaracji CIT. Podatnicy nadal składają CIT-8 i pozostałe formularze na dotychczasowych zasadach i w dotychczasowych terminach.
Nowe wymogi dotyczą wyłącznie podatników podatku dochodowego od osób prawnych — spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, spółek akcyjnych, podatkowych grup kapitałowych oraz innych podmiotów objętych ustawą o CIT. Przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, opodatkowani podatkiem PIT, nie są objęci obowiązkiem JPK_KR_PD.
—
Harmonogram wdrożenia JPK_KR_PD
Ustawodawca wprowadził etapowe wejście w życie obowiązku JPK_KR_PD, uwzględniając różną skalę działalności poszczególnych grup podatników. Trzy etapy obejmują kolejno coraz szersze kręgi podmiotów zobowiązanych.
Etap pierwszy dotyczy roku podatkowego lub roku obrotowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2024 roku:
- podatnicy CIT, których wartość przychodu w poprzednim roku podatkowym albo roku obrotowym przekroczyła 50 milionów euro,
- podatkowe grupy kapitałowe.
Termin złożenia pierwszej struktury JPK_KR_PD dla tej grupy wyznaczono na 31 marca 2026 roku, co odpowiada terminowi złożenia zeznania podatkowego za rok 2025.
Etap drugi dotyczy roku podatkowego lub roku obrotowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2025 roku:
- pozostali podatnicy CIT obowiązani do składania ewidencji JPK_VAT.
Etap trzeci dotyczy roku podatkowego lub roku obrotowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2026 roku:
- wszyscy pozostali podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych.
Poszczególne grupy podatników prowadzą zatem księgi i ewidencje według nowych struktur logicznych odpowiednio od 1 stycznia 2025 roku, 1 stycznia 2026 roku oraz 1 stycznia 2027 roku.
—
Dodatkowe dane wymagane w strukturze logicznej
Art. 2 ust. 1 Rozporządzenia MF z 16 sierpnia 2024 roku określa katalog dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe przekazywane organom skarbowym. Zakres tych danych jest wprowadzany stopniowo, z uwzględnieniem okresu przejściowego.
Pełny katalog danych obowiązkowych w strukturze JPK_KR_PD obejmuje pięć elementów:
Numer identyfikacji podatkowej kontrahenta podatnika — o ile NIP został nadany. Obowiązek wynika z art. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
Numer identyfikujący fakturę w KSeF — o ile numer ten został nadany do dnia przekazania księgi, w przypadku faktur wystawionych przez podatnika stanowiących dowód księgowy. Obowiązek wynika z art. 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.
Znaczniki identyfikujące konta ksiąg — przypisanie kont do określonych kategorii i typów z perspektywy podatkowej. Obowiązek wynika z art. 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.
Dane potwierdzające nabycie, wytworzenie lub wykreślenie środka trwałego albo wartości niematerialnej i prawnej z ewidencji środków trwałych oraz WNiP. Obowiązek wynika z art. 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia.
Wysokość różnicy pomiędzy wynikiem finansowym ustalonym na podstawie przepisów o rachunkowości a podstawą opodatkowania ustaloną na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych. Obowiązek wynika z art. 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia.
Każdy z tych elementów wymaga odpowiedniego odwzorowania w systemie finansowo-księgowym podatnika oraz w generowanym pliku JPK_KR_PD. Dostawcy oprogramowania zostali zobowiązani do dostosowania swoich produktów do nowych wymagań struktury logicznej.
—
Uproszczenia za rok 2025
Rozporządzenie przewidziało okres przejściowy dla podatników objętych obowiązkiem w pierwszym etapie. Za rok podatkowy lub rok obrotowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2024 roku, a przed 1 stycznia 2026 roku, podatnicy mogą skorzystać z uproszczenia polegającego na wyłączeniu obowiązku raportowania części danych.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 Rozporządzenia MF z 16 sierpnia 2024 roku, za rok 2025 w strukturze logicznej ksiąg rachunkowych obowiązkowy jest wyłącznie jeden element: znaczniki identyfikujące konta ksiąg (art. 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Podatnicy mogą pominąć pozostałe cztery kategorie danych dodatkowych.
Oznacza to, że za 2025 rok nie ma obowiązku raportowania:
- NIP kontrahentów (art. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia),
- numerów KSeF faktur (art. 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia),
- danych środków trwałych i WNiP (art. 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia),
- różnic między wynikiem finansowym a podstawą opodatkowania (art. 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia).
Ministerstwo Finansów zapowiedziało ponadto, że wyłączenie obowiązku przekazywania za 2025 rok danych z ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nastąpi w drodze odrębnego aktu prawnego. Podatnicy powinni śledzić aktualne publikacje na stronach Ministerstwa Finansów.
—
Pełny zakres danych od 2026 roku
Poczynając od roku podatkowego lub obrotowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2025 roku, w strukturze logicznej ksiąg rachunkowych konieczne staje się uwzględnienie wszystkich pięciu kategorii danych określonych w art. 2 ust. 1 rozporządzenia. Dotyczy to podatników CIT obowiązanych do składania ewidencji JPK_VAT.
Szczególną uwagę należy zwrócić na dane dotyczące środków trwałych i WNiP. Zakres dodatkowych danych nie obejmuje jednak środków trwałych ani wartości niematerialnych i prawnych wprowadzonych do ewidencji przed 1 stycznia 2025 roku — z wyjątkiem daty wykreślenia z ewidencji. To ograniczenie zmniejsza zakres prac dostosowawczych.
W przypadku numeru KSeF obowiązek raportowania dotyczy wyłącznie faktur wystawionych przez podatnika, którym do dnia przekazania księgi nadano numer w Krajowym Systemie e-Faktur. Jeżeli faktura nie posiada numeru KSeF, pole to pozostaje puste.
Różnica między wynikiem finansowym a podstawą opodatkowania to element wymagający szczególnej uwagi przy konfiguracji systemów księgowych. Różnica ta odzwierciedla rozbieżności wynikające z odmiennych zasad ujmowania przychodów i kosztów w rachunkowości bilansowej i podatkowej. Systemy finansowo-księgowe muszą umożliwiać automatyczne wyliczenie i zarejestrowanie tej wartości.
—
Struktura logiczna JPK_KR_PD i JPK_ŚT_KR
Ministerstwo Finansów podzieliło dokumentację na dwie odrębne struktury logiczne:
- JPK_KR_PD — struktura obejmująca właściwą księgę rachunkową,
- JPK_ŚT_KR — struktura obejmująca ewidencję środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.
Podział ten ułatwia zarządzanie plikami, szczególnie w przypadku dużych podmiotów generujących obszerne zbiory danych. Wdrożono również funkcjonalność pozwalającą na podzielenie generowanej struktury logicznej JPK_KR_PD na okresy miesięczne, kwartalne lub półroczne — rozwiązanie to jest przydatne przy plikach o bardzo dużej objętości.
Ważną zmianą techniczną jest przeniesienie znaczników identyfikujących z poziomu dokumentu na poziom konta ksiąg rachunkowych. Znaczniki te przyporządkowują konta do odpowiednich kategorii z perspektywy podatkowej, umożliwiając organom skarbowym automatyczną analizę danych w strukturze.
Szczegółowe broszury informacyjne do struktur logicznych JPK_KR_PD i JPK_ŚT_KR zostały opublikowane przez Ministerstwo Finansów i są dostępne na stronie rządowej: https://www.gov.pl/web/kas/struktury-jpk-w-podatkach-dochodowych. Broszury opisują zawartość struktury logicznej oraz wyjaśniają treść poszczególnych elementów.
—
Postulaty rynku uwzględnione przez MF
W toku konsultacji publicznych podatnicy, księgowi i dostawcy oprogramowania zgłosili szereg postulatów dotyczących uproszczenia realizowanych obowiązków. Ministerstwo Finansów uwzględniło część z nich w ostatecznym kształcie rozporządzenia i struktury logicznej.
Pierwsze z uwzględnionych rozwiązań dotyczy wyłączenia obowiązku przekazywania NIP dla poszczególnych zdarzeń w przypadku wskazanych w rozporządzeniu podatników — m.in. banków i przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Uproszczenie to eliminuje problemy z identyfikacją kontrahentów w branżach obsługujących masową liczbę transakcji.
Drugie rozwiązanie — istotne z perspektywy prac wdrożeniowych — polega na tym, że zakres dodatkowych danych nie obejmuje środków trwałych ani WNiP wprowadzonych do ewidencji przed 1 stycznia 2025 roku (z wyjątkiem daty wykreślenia). Podatnicy nie muszą retroaktywnie uzupełniać historycznych zapisów ewidencji.
Kolejnym uwzględnionym postulatem jest podział JPK_KR_PD na mniejsze porcje czasowe — możliwość generowania struktury w podziale na miesiące, kwartały lub półrocze. Rozwiązanie to jest szczególnie korzystne dla podmiotów z bardzo dużą liczbą operacji księgowych.
Przeniesienie znaczników na poziom konta ksiąg rachunkowych, zamiast poziomu dokumentu, to kolejna zmiana ograniczająca pracochłonność tagowania w systemach finansowo-księgowych. Ministerstwo Finansów udostępniło adres e-mail [email protected] dla pytań dotyczących nowego obowiązku.
—
FAQ
Czy obowiązek JPK_KR_PD dotyczy jednoosobowej działalności gospodarczej?
Nie. Obowiązek JPK_KR_PD dotyczy wyłącznie podatników podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, opodatkowani podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT), nie są objęci tym obowiązkiem — bez względu na formę prowadzonej ewidencji.
Kiedy największe podmioty muszą złożyć pierwszą strukturę JPK_KR_PD?
Podatnicy CIT z przychodami przekraczającymi 50 milionów euro w poprzednim roku podatkowym oraz podatkowe grupy kapitałowe mają termin złożenia pierwszej struktury JPK_KR_PD do 31 marca 2026 roku — za rok podatkowy 2025.
Jakie dane są obowiązkowe w JPK_KR_PD za rok 2025?
Za 2025 rok obowiązuje uproszczenie: w strukturze wymagane są wyłącznie znaczniki identyfikujące konta ksiąg (art. 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Pozostałe cztery kategorie danych będą wymagane dopiero od roku podatkowego lub obrotowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2025 roku.
Czy obowiązek JPK_KR_PD zastępuje zeznanie CIT-8?
Nie. Obowiązek prowadzenia i przesyłania ksiąg rachunkowych w formie ustrukturyzowanej elektronicznej jest odrębny od obowiązku składania zeznań podatkowych. Podatnicy nadal składają CIT-8 i pozostałe deklaracje na dotychczasowych zasadach i w dotychczasowych terminach.
Co to są znaczniki identyfikujące konta ksiąg rachunkowych?
Są to oznaczenia przypisywane do kont planu kont, które kategoryzują poszczególne konta z perspektywy podatkowej. W JPK_KR_PD znaczniki są przypisywane na poziomie konta ksiąg rachunkowych, nie na poziomie dokumentu — to zmiana techniczna względem wcześniejszych propozycji struktury logicznej.
Czy środki trwałe sprzed 2025 roku muszą być uzupełnione w ewidencji JPK_ŚT_KR?
Zasadniczo nie. Zakres dodatkowych danych nie obejmuje środków trwałych ani wartości niematerialnych i prawnych wprowadzonych do ewidencji przed 1 stycznia 2025 roku. Wyjątkiem jest data wykreślenia z ewidencji — ta informacja musi być raportowana niezależnie od daty wprowadzenia środka trwałego.
Gdzie znaleźć broszury informacyjne do struktur JPK_KR_PD i JPK_ŚT_KR?
Broszury informacyjne są dostępne na stronie rządowej: https://www.gov.pl/web/kas/struktury-jpk-w-podatkach-dochodowych. Ministerstwo Finansów opublikowało tam dokumenty wyjaśniające zawartość i poszczególne elementy struktury logicznej. Pytania można też kierować na adres [email protected].
—
Podsumowanie
Wdrożenie JPK_KR_PD to wieloetapowy proces obejmujący stopniowo coraz szersze grupy podatników podatku dochodowego od osób prawnych. Największe podmioty — z przychodami ponad 50 milionów euro i podatkowe grupy kapitałowe — prowadzą księgi według nowych wymogów od 1 stycznia 2025 roku i składają pierwszą strukturę do 31 marca 2026 roku.
Za rok 2025 obowiązuje uproszczony zakres danych: wystarczy uwzględnienie znaczników identyfikujących konta ksiąg rachunkowych. Pełny zakres, obejmujący NIP kontrahentów, numery KSeF faktur, dane środków trwałych i WNiP oraz różnicę między wynikiem finansowym a podstawą opodatkowania, będzie wymagany od roku podatkowego lub obrotowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2025 roku.
Ograniczenie zakresu do środków trwałych i WNiP wprowadzonych po 1 stycznia 2025 roku (z wyjątkiem daty wykreślenia) zmniejsza nakład prac wdrożeniowych. Szczegółowe wyjaśnienia i broszury informacyjne dostępne są na stronach Ministerstwa Finansów oraz pod adresem [email protected].
Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 sierpnia 2024 roku w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dziennik Ustaw z 29 sierpnia 2024, pozycja 1314).