{"id":2635,"date":"2026-09-03T15:00:00","date_gmt":"2026-09-03T13:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/fiskomat.pl\/blog\/?p=2635"},"modified":"2026-09-03T15:00:00","modified_gmt":"2026-09-03T13:00:00","slug":"rachunek-zyskow-i-strat-wariant-kalkulacyjny-pelna-ksiegowosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fiskomat.pl\/blog\/rachunek-zyskow-i-strat-wariant-kalkulacyjny-pelna-ksiegowosc\/","title":{"rendered":"Rachunek zysk\u00f3w i strat: wariant kalkulacyjny krok"},"content":{"rendered":"<p><strong>TL;DR<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Dowiesz si\u0119<\/strong>, czym r\u00f3\u017cni si\u0119 wariant kalkulacyjny rachunku zysk\u00f3w i strat od por\u00f3wnawczego i kto musi go stosowa\u0107<\/li>\n<li><strong>Zobaczysz<\/strong> uk\u0142ad pozycji A\u2013E wraz z przyporz\u0105dkowanymi kontami ksi\u0119gowymi i sposobem ustalania wyniku na sprzeda\u017cy<\/li>\n<li><strong>Otrzymasz<\/strong> checklist\u0119 i tabel\u0119 por\u00f3wnawcz\u0105 koszt\u00f3w bezpo\u015brednich oraz po\u015brednich w uj\u0119ciu kalkulacyjnym<\/li>\n<\/ul>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p>Rachunek zysk\u00f3w i strat w wariancie kalkulacyjnym ustala wynik na sprzeda\u017cy poprzez zestawienie przychod\u00f3w netto ze sprzeda\u017cy z kosztem wytworzenia sprzedanych produkt\u00f3w oraz warto\u015bci\u0105 sprzedanych towar\u00f3w i materia\u0142\u00f3w. Dodatkowo wyodr\u0119bnia koszty sprzeda\u017cy i koszty og\u00f3lnego zarz\u0105du, co pozwala dok\u0142adniej oceni\u0107 struktur\u0119 koszt\u00f3w jednostki.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p><strong>Rachunek zysk\u00f3w i strat<\/strong> stanowi obligatoryjny element sprawozdania finansowego i przedstawia efektywno\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci oraz ko\u0144cowy wynik finansowy jednostki. Polskie prawo bilansowe dopuszcza dwa sposoby jego sporz\u0105dzenia, a wyb\u00f3r nale\u017cy do kierownika jednostki, cho\u0107 obwarowano go pewnymi ograniczeniami. R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy obiema wersjami dotyczy wy\u0142\u0105cznie etapu ustalania wyniku na sprzeda\u017cy.<\/p>\n<p>Niniejszy artyku\u0142 omawia uj\u0119cie kalkulacyjne na odcinku od przychod\u00f3w ze sprzeda\u017cy a\u017c po koszty zarz\u0105du. Pozosta\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 operacyjna i finansowa wykracza poza zakres tego tekstu, poniewa\u017c jest identyczna w obu wariantach. Opracowanie wskazuje, jak ewidencjonowa\u0107 poszczeg\u00f3lne pozycje, kt\u00f3re konta wykorzysta\u0107 oraz jakie pu\u0142apki czyhaj\u0105 przy podziale koszt\u00f3w.<\/p>\n<h2>Spis tre\u015bci<\/h2>\n<ol>\n<li><a href=\"#czym-jest\">Czym jest rachunek zysk\u00f3w i strat w uj\u0119ciu kalkulacyjnym<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kto-musi\">Kto mo\u017ce, a kto musi stosowa\u0107 wariant kalkulacyjny<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#przychody\">Przychody ze sprzeda\u017cy produkt\u00f3w, towar\u00f3w i materia\u0142\u00f3w<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#moment-przychodu\">Moment powstania przychodu i zasada memoria\u0142u<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#koszty-sprzedanych\">Koszty sprzedanych produkt\u00f3w, towar\u00f3w i materia\u0142\u00f3w<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#koszt-wytworzenia\">Koszt wytworzenia sprzedanych produkt\u00f3w<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#koszty-okresu\">Koszty sprzeda\u017cy oraz koszty og\u00f3lnego zarz\u0105du<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#faq\">FAQ<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#podsumowanie\">Podsumowanie merytoryczne<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>&#8212;<\/p>\n<h2 id=\"czym-jest\">Czym jest rachunek zysk\u00f3w i strat w uj\u0119ciu kalkulacyjnym<\/h2>\n<p>Uj\u0119cie kalkulacyjne koncentruje si\u0119 na sprzeda\u017cy i ujawnia poszczeg\u00f3lne koszty wytworzenia wyrob\u00f3w, produkcji sprzedanej, zapas\u00f3w ko\u0144cowych, a tak\u017ce koszty sprzeda\u017cy i koszty og\u00f3lnego zarz\u0105du. Mimo trudno\u015bci przy podziale koszt\u00f3w wymagaj\u0105cych jednoznacznego rozliczenia, takie podej\u015bcie otwiera szersze mo\u017cliwo\u015bci analizy ich wysoko\u015bci.<\/p>\n<p>Sporz\u0105dzenie sprawozdania w tej wersji wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 przyporz\u0105dkowania koszt\u00f3w do funkcji, jak\u0105 pe\u0142ni\u0105 w jednostce. Cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w wymaga subiektywnej oceny przy rozliczaniu kluczami podzia\u0142owymi, co bywa wyzwaniem dla s\u0142u\u017cb ksi\u0119gowych. Korzy\u015b\u0107 stanowi jednak czytelny obraz kosztu wytworzenia tego, co faktycznie sprzedano w okresie sprawozdawczym.<\/p>\n<h2 id=\"kto-musi\">Kto mo\u017ce, a kto musi stosowa\u0107 wariant kalkulacyjny<\/h2>\n<p>Prawo wyboru tej wersji przys\u0142uguje jednostkom prowadz\u0105cym ewidencj\u0119 koszt\u00f3w w <strong>uk\u0142adzie rodzajowym (zesp\u00f3\u0142 4)<\/strong> oraz w <strong>uk\u0142adzie funkcjonalnym (zesp\u00f3\u0142 5)<\/strong>. Podmiot rozliczaj\u0105cy koszty wy\u0142\u0105cznie w zespole 5 sporz\u0105dza sprawozdanie w wersji kalkulacyjnej obowi\u0105zkowo. Decyzj\u0119 w pozosta\u0142ych przypadkach podejmuje kierownik jednostki.<\/p>\n<p>Na praktyczny wyb\u00f3r wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c skala dzia\u0142ania oraz bran\u017ca podmiotu, poniewa\u017c to one wyznaczaj\u0105 potrzeby informacyjne kierownictwa. Jednostka rozliczaj\u0105ca koszty tylko w zespole 5, z pomini\u0119ciem kont rodzajowych, musi z mocy ustawy dokona\u0107 odpowiedniego rozwini\u0119cia analitycznego. Zabieg ten dodatkowo podnosi u\u017cyteczno\u015b\u0107 danych przy podejmowaniu decyzji.<\/p>\n<h2 id=\"przychody\">Przychody ze sprzeda\u017cy produkt\u00f3w, towar\u00f3w i materia\u0142\u00f3w<\/h2>\n<p>Pozycja A obejmuje wszystkie przychody ze sprzeda\u017cy zwi\u0105zane z podstawow\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 podmiotu. Wyodr\u0119bnia si\u0119 w niej <strong>przychody netto ze sprzeda\u017cy produkt\u00f3w<\/strong> (pozycja A.I) oraz <strong>przychody netto ze sprzeda\u017cy towar\u00f3w i materia\u0142\u00f3w<\/strong> (pozycja A.II), z dodatkowym wskazaniem cz\u0119\u015bci pochodz\u0105cej od jednostek powi\u0105zanych.<\/p>\n<p>Ustawa nie definiuje wprost tych przychod\u00f3w. Po\u015brednio z <strong>art. 42 ust. 2 ustawy o rachunkowo\u015bci<\/strong> wynika, \u017ce s\u0105 to warto\u015bci wyra\u017cone w rzeczywistych cenach sprzeda\u017cy, z uwzgl\u0119dnieniem dotacji, opust\u00f3w, rabat\u00f3w oraz innych zwi\u0119ksze\u0144 i zmniejsze\u0144, bez podatku od towar\u00f3w i us\u0142ug nale\u017cnego.<\/p>\n<h3>Przychody netto ze sprzeda\u017cy produkt\u00f3w (A.I)<\/h3>\n<p>W pozycji A.I ujmuje si\u0119 wyroby gotowe, p\u00f3\u0142produkty oraz us\u0142ugi mieszcz\u0105ce si\u0119 w podstawowej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Ewidencj\u0119 prowadzi si\u0119 w cenach netto na podstawie wystawionych dowod\u00f3w ksi\u0119gowych, takich jak faktury i rachunki. Sprzeda\u017c produkt\u00f3w ksi\u0119guje si\u0119 na koncie 70-0 \u201eSprzeda\u017c produkt\u00f3w&#8221; po stronie Ma.<\/p>\n<p>Po stronie Wn tego konta ujmuje si\u0119 zmniejszenia przychod\u00f3w z tytu\u0142u udzielonych rabat\u00f3w i opust\u00f3w oraz wynikaj\u0105ce z uznanych reklamacji, kt\u00f3re obni\u017cy\u0142y cen\u0119 sprzeda\u017cy lub spowodowa\u0142y zwrot towar\u00f3w. Przy zr\u00f3\u017cnicowanej dzia\u0142alno\u015bci jednostka powinna prowadzi\u0107 ewidencj\u0119 szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 z podzia\u0142em na grupy produkt\u00f3w, aby ustali\u0107 wynik na ka\u017cdym rodzaju dzia\u0142alno\u015bci. Podzia\u0142 mo\u017cna oprze\u0107 na stawkach VAT, odr\u0119bnym uj\u0119ciu sprzeda\u017cy krajowej i zagranicznej lub na rodzajach produkt\u00f3w i us\u0142ug.<\/p>\n<h3>Przychody netto ze sprzeda\u017cy towar\u00f3w i materia\u0142\u00f3w (A.II)<\/h3>\n<p>Pozycja A.II prezentuje przych\u00f3d uzyskany ze zbycia d\u00f3br wcze\u015bniej nabytych przez jednostk\u0119. Podobnie jak przy produktach, ewidencj\u0119 prowadzi si\u0119 w cenach netto na podstawie dowod\u00f3w ksi\u0119gowych wystawionych przez podmiot. Sprzeda\u017c towar\u00f3w rejestruje si\u0119 na koncie 73-0 \u201eSprzeda\u017c towar\u00f3w&#8221;, a materia\u0142\u00f3w na koncie 74-0 \u201eSprzeda\u017c materia\u0142\u00f3w i opakowa\u0144&#8221;.<\/p>\n<h2 id=\"moment-przychodu\">Moment powstania przychodu i zasada memoria\u0142u<\/h2>\n<p>Zgodnie z <strong>zasad\u0105 memoria\u0142u (art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowo\u015bci)<\/strong> w ksi\u0119gach ujmuje si\u0119 wszystkie osi\u0105gni\u0119te i nale\u017cne przychody dotycz\u0105ce danego roku obrotowego, niezale\u017cnie od terminu zap\u0142aty. Ustawa nie okre\u015bla jednoznacznie daty realizacji przychodu, z wyj\u0105tkiem przychod\u00f3w z d\u0142ugotrwa\u0142ych um\u00f3w o us\u0142ugi, w tym budowlane, regulowanych przez <strong>art. 34a ustawy o rachunkowo\u015bci<\/strong>.<\/p>\n<p>Aby unikn\u0105\u0107 rozbie\u017cno\u015bci, dla ustalenia momentu powstania przychodu w uj\u0119ciu bilansowym przyj\u0119\u0142o si\u0119 stosowa\u0107 przepisy podatkowe. Wed\u0142ug <strong>art. 12 ust. 3a ustawy o CIT<\/strong> oraz <strong>art. 14 ust. 1c ustawy o PIT<\/strong> za dat\u0119 powstania przychodu uznaje si\u0119 dzie\u0144 wydania rzeczy, zbycia prawa maj\u0105tkowego lub wykonania us\u0142ugi, nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c dzie\u0144 wystawienia faktury albo uregulowania nale\u017cno\u015bci. Przych\u00f3d powstaje zatem w dacie zdarzenia, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142o najwcze\u015bniej.<\/p>\n<p>Nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce na podstawie <strong>art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT<\/strong> oraz <strong>art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o PIT<\/strong> do przychod\u00f3w nie zalicza si\u0119 pobranych wp\u0142at ani zarachowanych nale\u017cno\u015bci na poczet dostaw towar\u00f3w i us\u0142ug, kt\u00f3re zostan\u0105 wykonane w nast\u0119pnych okresach sprawozdawczych. Zaliczki na poczet przysz\u0142ych \u015bwiadcze\u0144 pozostaj\u0105 wi\u0119c poza warto\u015bci\u0105 wykazywan\u0105 w pozycji A.<\/p>\n<h2 id=\"koszty-sprzedanych\">Koszty sprzedanych produkt\u00f3w, towar\u00f3w i materia\u0142\u00f3w<\/h2>\n<p>Pozycja B grupuje koszty sprzedanych d\u00f3br w oparciu o uk\u0142ad kalkulacyjny koszt\u00f3w. Pozwala on okre\u015bli\u0107 wysoko\u015b\u0107 koszt\u00f3w zwi\u0105zanych z wytworzeniem lub zakupem wszystkiego, co jednostka sprzeda\u0142a. Wyodr\u0119bnia si\u0119 <strong>koszt wytworzenia sprzedanych produkt\u00f3w<\/strong> (pozycja B.I) oraz warto\u015b\u0107 sprzedanych towar\u00f3w i materia\u0142\u00f3w (pozycja B.II).<\/p>\n<p>Wst\u0119pnej informacji dostarcza podzia\u0142 na koszty bezpo\u015brednie i po\u015brednie. <strong>Koszty bezpo\u015brednie<\/strong> obejmuj\u0105 t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci operacyjnej, dla kt\u00f3rych istnieje wyra\u017ana relacja przyczynowo-skutkowa mi\u0119dzy u\u017cytym zasobem a osi\u0105gni\u0119tym efektem. Zalicza si\u0119 do nich mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n<ul>\n<li>zu\u017cycie materia\u0142\u00f3w w cenach nabycia, kt\u00f3rych wielko\u015b\u0107 na jednostk\u0119 produktu lub us\u0142ugi ustala si\u0119 na podstawie dokument\u00f3w materia\u0142owych, na przyk\u0142ad rozchodu wewn\u0119trznego (RW),<\/li>\n<li>wynagrodzenia wraz z narzutami pracownik\u00f3w produkcyjnych, wyznaczane na podstawie kart pracy przypadaj\u0105cych na jednostk\u0119 produktu lub us\u0142ugi,<\/li>\n<li>inne koszty bezpo\u015brednie, takie jak zu\u017cycie narz\u0119dzi specjalnych przy produkcji okre\u015blonych wyrob\u00f3w czy koszt obr\u00f3bki obcej wykonanej przez inny podmiot.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Koszty po\u015brednie<\/strong> obejmuj\u0105 sk\u0142adniki, kt\u00f3rych nie da si\u0119 przyporz\u0105dkowa\u0107 poszczeg\u00f3lnym no\u015bnikom na podstawie pomiar\u00f3w i dowod\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych. Rozlicza si\u0119 je za pomoc\u0105 kluczy rozliczeniowych ustalanych przez jednostk\u0119, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 koszt z osi\u0105gni\u0119tym efektem. Od trafno\u015bci tego podzia\u0142u zale\u017c\u0105 kalkulacja koszt\u00f3w jednostkowych, ustalanie cen, wycena zapas\u00f3w oraz ocena sterowalno\u015bci kosztu.<\/p>\n<p>Wydzielenie pozycji B.I i B.II umo\u017cliwia ustalenie odr\u0119bnie wyniku na sprzeda\u017cy produkt\u00f3w oraz wyniku na sprzeda\u017cy towar\u00f3w i materia\u0142\u00f3w. Podstawowa dzia\u0142alno\u015b\u0107 operacyjna zamyka si\u0119 pozycj\u0105 <strong>C. Zysk (strata) brutto ze sprzeda\u017cy<\/strong>, czyli r\u00f3\u017cnic\u0105 mi\u0119dzy sum\u0105 przychod\u00f3w ze sprzeda\u017cy a sum\u0105 koszt\u00f3w bezpo\u015brednio zwi\u0105zanych z ich osi\u0105gni\u0119ciem.<\/p>\n<h2 id=\"koszt-wytworzenia\">Koszt wytworzenia sprzedanych produkt\u00f3w<\/h2>\n<p>Definicj\u0119 kosztu wytworzenia zawiera <strong>art. 28 ust. 3 ustawy o rachunkowo\u015bci<\/strong>. Obejmuje on koszty pozostaj\u0105ce w bezpo\u015brednim zwi\u0105zku z danym produktem oraz uzasadnion\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w po\u015brednio zwi\u0105zanych z jego wytworzeniem. Do koszt\u00f3w bezpo\u015brednich nale\u017c\u0105 warto\u015b\u0107 zu\u017cytych materia\u0142\u00f3w bezpo\u015brednich, koszty pozyskania i przetworzenia zwi\u0105zane bezpo\u015brednio z produkcj\u0105 oraz inne koszty poniesione w celu doprowadzenia produktu do postaci i miejsca z dnia wyceny.<\/p>\n<p>Uzasadniona cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w po\u015brednich obejmuje zmienne po\u015brednie koszty produkcji oraz t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 sta\u0142ych po\u015brednich koszt\u00f3w produkcji, kt\u00f3ra odpowiada poziomowi przy normalnym wykorzystaniu zdolno\u015bci produkcyjnych. Za normalny poziom uznaje si\u0119 przeci\u0119tn\u0105 wielko\u015b\u0107 produkcji za dan\u0105 liczb\u0119 okres\u00f3w lub sezon\u00f3w w typowych warunkach, z uwzgl\u0119dnieniem planowych remont\u00f3w.<\/p>\n<p>Do kosztu wytworzenia nie wlicza si\u0119 mi\u0119dzy innymi koszt\u00f3w:<\/p>\n<ul>\n<li>b\u0119d\u0105cych konsekwencj\u0105 niewykorzystanych zdolno\u015bci produkcyjnych i strat produkcyjnych,<\/li>\n<li>og\u00f3lnego zarz\u0105du niezwi\u0105zanych z doprowadzeniem produktu do postaci i miejsca z dnia wyceny,<\/li>\n<li>magazynowania wyrob\u00f3w gotowych i p\u00f3\u0142produkt\u00f3w, chyba \u017ce jest ono niezb\u0119dne w procesie produkcji,<\/li>\n<li>sprzeda\u017cy produkt\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Jednostka, kt\u00f3rej roczne sprawozdanie nie podlega obowi\u0105zkowi badania i og\u0142aszania, mo\u017ce na podstawie <strong>art. 28 ust. 4a ustawy o rachunkowo\u015bci<\/strong> doliczy\u0107 do koszt\u00f3w bezpo\u015brednich koszty po\u015brednie niezale\u017cnie od poziomu wykorzystania zdolno\u015bci produkcyjnych. Tak ustalony koszt wytworzenia nie mo\u017ce by\u0107 wy\u017cszy od ceny sprzeda\u017cy netto. Gdy ustalenie kosztu wytworzenia jest niemo\u017cliwe, wycen\u0119 przeprowadza si\u0119 wed\u0142ug ceny sprzeda\u017cy netto takiego samego lub podobnego produktu, pomniejszonej o przeci\u0119tnie osi\u0105gany zysk brutto ze sprzeda\u017cy, a dla produktu w toku uwzgl\u0119dnia si\u0119 stopie\u0144 przetworzenia.<\/p>\n<h3>Ewidencja kosztu sprzedanych produkt\u00f3w<\/h3>\n<p>Przy ewidencji wed\u0142ug planowanego kosztu wytworzenia lub innej ceny ewidencyjnej zapisy prowadzi si\u0119 na koncie 60 \u201eProdukty gotowe i p\u00f3\u0142produkty&#8221;. Na dzie\u0144 bilansowy warto\u015b\u0107 na <strong>koncie 70-1 \u201eKoszt sprzedanych produkt\u00f3w&#8221;<\/strong> ujmuje si\u0119 po rozliczeniu odchyle\u0144 od sta\u0142ych cen ewidencyjnych. W uproszczonym uj\u0119ciu, gdy produkty trafiaj\u0105 na konto 70-1 ju\u017c w momencie wytworzenia, jednostka najp\u00f3\u017aniej na dzie\u0144 bilansowy przeprowadza spis z natury oraz dokonuje odpisu aktualizuj\u0105cego stan niesprzedanych wyrob\u00f3w i produkcji w toku, ujmuj\u0105c je na koncie 60.<\/p>\n<p>Cz\u0119\u015b\u0107 organ\u00f3w podatkowych przyjmuje, \u017ce stan odpisywanych materia\u0142\u00f3w i towar\u00f3w oraz korekt\u0119 koszt\u00f3w o warto\u015b\u0107 niesprzedanych zapas\u00f3w ustala si\u0119 w ka\u017cdym okresie, za kt\u00f3ry liczona jest zaliczka na podatek dochodowy, czyli co miesi\u0105c lub kwarta\u0142. Wyj\u0105tek dotyczy podatnika op\u0142acaj\u0105cego zaliczki w formie uproszczonej.<\/p>\n<h3>Warto\u015b\u0107 sprzedanych towar\u00f3w i materia\u0142\u00f3w (B.II)<\/h3>\n<p>Pozycj\u0119 B.II ustala si\u0119 w oparciu o cen\u0119 zakupu netto. Ewidencj\u0119 towar\u00f3w prowadzi si\u0119 na koncie 73-1 \u201eWarto\u015b\u0107 sprzedanych towar\u00f3w w cenach zakupu (nabycia)&#8221;, a materia\u0142\u00f3w na <strong>koncie 74-1 \u201eWarto\u015b\u0107 sprzedanych materia\u0142\u00f3w&#8221;<\/strong>. Przy bezpo\u015brednim odpisie warto\u015bci w momencie zakupu jednostka na dzie\u0144 bilansowy ustala drog\u0105 inwentaryzacji warto\u015b\u0107 niesprzedanych zasob\u00f3w, a nast\u0119pnie wyksi\u0119gowuje j\u0105 w korespondencji z kontem 33 \u201eTowary&#8221; lub 31 \u201eMateria\u0142y i opakowania&#8221;.<\/p>\n<p>W ewidencji prowadzonej w cenach ewidencyjnych wyksi\u0119gowuje si\u0119 odchylenia przypadaj\u0105ce na sprzedane do dnia bilansowego towary i materia\u0142y. Konta 73-1 oraz 74-1 powinny na dzie\u0144 bilansowy wykazywa\u0107 warto\u015b\u0107 sprzedanych towar\u00f3w w cenach nabycia, niezale\u017cnie od sposobu ewidencji stosowanego w ci\u0105gu roku.<\/p>\n<h2 id=\"koszty-okresu\">Koszty sprzeda\u017cy oraz koszty og\u00f3lnego zarz\u0105du<\/h2>\n<p>Pozycja D obejmuje <strong>koszty sprzeda\u017cy<\/strong>, czyli dodatkowe koszty samego procesu zbywania d\u00f3br. Zalicza si\u0119 do nich koszty kompletacji dostaw, pakowania, transportu, za\u0142adunku, wy\u0142adunku, ubezpieczenia, utrzymania sieci handlowej oraz reklamy i marketingu. Ksi\u0119guje si\u0119 je na koncie 52 \u201eKoszty sprzeda\u017cy&#8221;, a na dzie\u0144 bilansowy przenosi na konto 86 \u201eWynik finansowy&#8221;, o ile nie zosta\u0142y wcze\u015bniej rozliczone na koncie 70-1.<\/p>\n<p>Pozycja E grupuje <strong>koszty og\u00f3lnego zarz\u0105du<\/strong>, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwie grupy. Koszty administracyjno-gospodarcze wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z utrzymaniem zarz\u0105du podmiotu, na przyk\u0142ad p\u0142ace administracji i wydatki biurowe. Koszty og\u00f3lnoprodukcyjne dotycz\u0105 utrzymania ca\u0142ego przedsi\u0119biorstwa, takie jak ochrona, sprz\u0105tanie otoczenia zak\u0142adu oraz pozosta\u0142e koszty produkcji ponoszone og\u00f3lnie i niemo\u017cliwe do przypisania konkretnym produktom. Koszty zarz\u0105du ewidencjonuje si\u0119 na koncie 55 \u201eKoszty zarz\u0105du&#8221; i przenosi na wynik finansowy na dzie\u0144 bilansowy, chyba \u017ce uj\u0119to je wcze\u015bniej na koncie 70-1.<\/p>\n<h2 id=\"faq\">FAQ<\/h2>\n<p><strong>Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 wariant kalkulacyjny od por\u00f3wnawczego rachunku zysk\u00f3w i strat?<\/strong><\/p>\n<p>R\u00f3\u017cnica dotyczy wy\u0142\u0105cznie etapu ustalania wyniku na sprzeda\u017cy. Wariant kalkulacyjny zestawia przychody ze sprzeda\u017cy z kosztem wytworzenia sprzedanych produkt\u00f3w oraz warto\u015bci\u0105 sprzedanych towar\u00f3w i materia\u0142\u00f3w, a osobno wykazuje koszty sprzeda\u017cy i koszty zarz\u0105du. Pozosta\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 operacyjna i finansowa jest w obu wersjach identyczna.<\/p>\n<p><strong>Kto ma obowi\u0105zek sporz\u0105dzi\u0107 rachunek zysk\u00f3w i strat w wariancie kalkulacyjnym?<\/strong><\/p>\n<p>Obowi\u0105zek dotyczy jednostek prowadz\u0105cych ewidencj\u0119 koszt\u00f3w wy\u0142\u0105cznie w uk\u0142adzie funkcjonalnym, czyli w zespole 5, z pomini\u0119ciem kont rodzajowych zespo\u0142u 4. Podmioty rozliczaj\u0105ce koszty w zespole 4 oraz w zespole 5 maj\u0105 prawo wyboru, a decyzj\u0119 podejmuje kierownik jednostki.<\/p>\n<p><strong>Na jakich kontach ujmuje si\u0119 przychody ze sprzeda\u017cy w uj\u0119ciu kalkulacyjnym?<\/strong><\/p>\n<p>Sprzeda\u017c produkt\u00f3w rejestruje si\u0119 na koncie 70-0, sprzeda\u017c towar\u00f3w na koncie 73-0, a sprzeda\u017c materia\u0142\u00f3w i opakowa\u0144 na koncie 74-0. Po stronie Wn konta 70-0 ujmuje si\u0119 zmniejszenia przychod\u00f3w z tytu\u0142u rabat\u00f3w, opust\u00f3w oraz uznanych reklamacji.<\/p>\n<p><strong>Co obejmuje koszt wytworzenia sprzedanych produkt\u00f3w?<\/strong><\/p>\n<p>Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o rachunkowo\u015bci koszt wytworzenia obejmuje koszty bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z produktem oraz uzasadnion\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w po\u015brednich produkcji. Nie wlicza si\u0119 do niego koszt\u00f3w niewykorzystanych zdolno\u015bci produkcyjnych, og\u00f3lnego zarz\u0105du, magazynowania wyrob\u00f3w gotowych ani koszt\u00f3w sprzeda\u017cy.<\/p>\n<p><strong>Jak ustala si\u0119 moment powstania przychodu w uj\u0119ciu bilansowym?<\/strong><\/p>\n<p>Stosuje si\u0119 zasad\u0119 memoria\u0142u z art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowo\u015bci, a przy braku jednoznacznej daty realizacji przychodu przyj\u0119to posi\u0142kowa\u0107 si\u0119 przepisami podatkowymi. Przych\u00f3d powstaje w dniu wydania rzeczy, zbycia prawa maj\u0105tkowego lub wykonania us\u0142ugi, nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c w dniu wystawienia faktury albo uregulowania nale\u017cno\u015bci.<\/p>\n<p><strong>Czy pobrane zaliczki zwi\u0119kszaj\u0105 przych\u00f3d ze sprzeda\u017cy?<\/strong><\/p>\n<p>Nie. Na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT oraz art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o PIT do przychod\u00f3w nie zalicza si\u0119 pobranych wp\u0142at ani zarachowanych nale\u017cno\u015bci na poczet dostaw towar\u00f3w i us\u0142ug, kt\u00f3re zostan\u0105 wykonane w nast\u0119pnych okresach sprawozdawczych.<\/p>\n<p><strong>Czym r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 koszty bezpo\u015brednie od po\u015brednich w uk\u0142adzie kalkulacyjnym?<\/strong><\/p>\n<p>Koszty bezpo\u015brednie da si\u0119 przypisa\u0107 konkretnemu produktowi na podstawie dowod\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych, na przyk\u0142ad rozchodu wewn\u0119trznego czy kart pracy. Koszty po\u015brednie rozlicza si\u0119 kluczami podzia\u0142owymi, poniewa\u017c nie mo\u017cna ich przyporz\u0105dkowa\u0107 poszczeg\u00f3lnym no\u015bnikom bezpo\u015brednim pomiarem.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<h2 id=\"podsumowanie\">Podsumowanie merytoryczne<\/h2>\n<p><strong>Wariant kalkulacyjny rachunku zysk\u00f3w i strat<\/strong>, mimo wi\u0119kszej pracoch\u0142onno\u015bci ewidencji, dostarcza informacji o koszcie wytworzenia sprzedanych produkt\u00f3w oraz o poziomie koszt\u00f3w okresu, czyli koszt\u00f3w sprzeda\u017cy i koszt\u00f3w zarz\u0105du. Daje to szersze mo\u017cliwo\u015bci analizy struktury koszt\u00f3w, istotnej dla zarz\u0105dzania finansami podmiotu.<\/p>\n<p>Cho\u0107 ustalenie kosztu wytworzenia bywa utrudnione, na przyk\u0142ad przy rosn\u0105cym udziale koszt\u00f3w po\u015brednich, przydatno\u015b\u0107 tej wersji w podejmowaniu decyzji pozostaje wysoka. Jednostka rozliczaj\u0105ca koszty wy\u0142\u0105cznie w zespole 5, z pomini\u0119ciem kont rodzajowych, musi z mocy ustawy przeprowadzi\u0107 odpowiednie rozwini\u0119cie analityczne, co dodatkowo podnosi u\u017cyteczno\u015b\u0107 decyzyjn\u0105 sprawozdania.<\/p>\n<h2>Co warto przeczyta\u0107 dalej<\/h2>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/fiskomat.pl\/blog\/rachunek-zyskow-i-strat-warianty-i-zasady-ewidencji\">Warianty i zasady rachunku zysk\u00f3w<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fiskomat.pl\/blog\/rachunek-zyskow-i-strat-jak-czytac-wynik-finansowy\">Jak czyta\u0107 wynik finansowy firmy<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fiskomat.pl\/blog\/najczestsze-bledy-rachunek-zyskow-strat-rzis\">Najcz\u0119stsze b\u0142\u0119dy w rachunku wynik\u00f3w<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rachunek zysk\u00f3w i strat w wariancie kalkulacyjnym: zasady ustalania wyniku na sprzeda\u017cy, ewidencja koszt\u00f3w wytworzenia i uk\u0142ad kont w pe\u0142nej ksi\u0119gowo\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[270],"tags":[272,271,333,327],"class_list":["post-2635","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pelna-ksiegowosc","tag-ksiegi-rachunkowe","tag-pelna-ksiegowosc","tag-rachunek-zyskow-i-strat","tag-sprawozdanie-finansowe"],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"Redaktor","author_link":"https:\/\/fiskomat.pl\/blog\/author\/redaktor\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Rachunek zysk\u00f3w i strat w wariancie kalkulacyjnym: zasady ustalania wyniku na sprzeda\u017cy, ewidencja koszt\u00f3w wytworzenia i uk\u0142ad kont w pe\u0142nej ksi\u0119gowo\u015bci.","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fiskomat.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2635","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fiskomat.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fiskomat.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fiskomat.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fiskomat.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2635"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fiskomat.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2635\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2977,"href":"https:\/\/fiskomat.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2635\/revisions\/2977"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fiskomat.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2635"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fiskomat.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2635"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fiskomat.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2635"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}