Kompleksowe wymogi prawne i operacyjne dla biur rachunkowych jako instytucji obowiązanych w świetle reżimu AML/CFT
1. Wstęp i ewolucja ram prawnych przeciwdziałania praniu pieniędzy
System przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (AML/CFT – Anti-Money Laundering / Countering the Financing of Terrorism) stanowi obecnie jeden z najbardziej rygorystycznych i najszybciej ewoluujących obszarów prawa gospodarczego i finansowego na świecie. Pierwotnie reżim ten, inicjowany przez globalne standardy Financial Action Task Force (FATF) i pierwsze dyrektywy Unii Europejskiej, koncentrował się w sposób niemal wyłączny na sektorze bankowym i instytucjach kredytowych. Niemniej jednak, postępujące uszczelnianie tradycyjnych kanałów bankowych wymusiło na grupach przestępczych poszukiwanie nowych dróg legalizacji kapitału, co doprowadziło do zjawiska przenoszenia ryzyka na tzw. niefinansowe instytucje i zawody wyznaczone (DNFBP – Designated Non-Financial Businesses and Professions)1.
Polski porządek prawny, wdrażając przepisy unijne, ukształtował nowożytny system kontroli za sprawą ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Akty te, stanowiące transpozycję IV Dyrektywy AML, uległy w kolejnych latach istotnym modyfikacjom, z których najważniejsza dla branży finansowo-księgowej nowelizacja z 30 marca 2021 r. (wdrażająca V Dyrektywę AML) jednoznacznie i kategorycznie przypisała status „instytucji obowiązanej” wszystkim podmiotom świadczącym usługi z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz doradztwa podatkowego3. Obecny stan prawny bazuje na tekście jednolitym ustawy opublikowanym w Dzienniku Ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 644 t.j.), jednakże przed całym rynkiem stoi wyzwanie dostosowania się do fundamentalnych zmian wynikających z unijnego pakietu AML 2024. W skład tego pakietu wchodzą między innymi Rozporządzenie 2024/1624 (AMLR), Dyrektywa 2024/1640 (AMLD6) oraz przepisy powołujące nową, ogólnoeuropejską agencję nadzorczą AMLA, które zaczną w pełni obowiązywać od 10 lipca 2027 r., wprowadzając tzw. single rulebook, czyli jednolity zbiór bezpośrednio stosowanych przepisów dla wszystkich państw członkowskich2.
Z perspektywy systemowej biura rachunkowe pełnią funkcję „strażników systemu” (ang. gatekeepers). Wynika to z faktu, że posiadają one unikalny, głęboki i analityczny wgląd w architekturę finansową swoich klientów1. Księgowi i doradcy podatkowi jako jedni z pierwszych mają możliwość dostrzeżenia typowych symptomów prania pieniędzy na każdym z jego trzech etapów: umiejscawiania (wprowadzania nielegalnej gotówki do obrotu), maskowania (wielokrotnego transferowania środków w celu zatarcia śladów) oraz integracji (nadawania środkom pozorów legalnego dochodu)11. To właśnie z tego powodu ustawodawca nałożył na ten sektor szereg rygorystycznych obowiązków prewencyjnych, detekcyjnych oraz represyjnych, których zaniechanie wiąże się z dotkliwymi karami administracyjnymi, a nawet odpowiedzialnością karną2.
Niniejszy raport stanowi dogłębną i wyczerpującą analizę wymogów, jakie prawo polskie oraz unijne nakłada na biura rachunkowe w 2026 roku. Opracowanie szczegółowo dekoduje mechanizmy oceny ryzyka, procedury należytej staranności, systemy ochrony sygnalistów, obowiązki raportowe wobec Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF) oraz reżim sankcyjny, w tym często błędnie interpretowaną w branży instytucję czynnego żalu.
2. Kwalifikacja prawna: Biuro rachunkowe jako instytucja obowiązana
Kluczem do zrozumienia odpowiedzialności w reżimie AML jest prawidłowa interpretacja zakresu podmiotowego ustawy. Zgodnie z art. 2 ust. 1, polski ustawodawca zdefiniował 26 odrębnych kategorii podmiotów, które z racji prowadzonej działalności operacyjnej uznaje się za instytucje obowiązane2. W kontekście usług księgowo-podatkowych zastosowanie znajdują przede wszystkim dwa fundamentalne punkty wspomnianego artykułu, które pokrywają pełne spektrum tego rynku.
Pierwszym z nich jest art. 2 ust. 1 pkt 17, który wprost wskazuje „podmioty prowadzące działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych”12. Dotyczy to podmiotów prowadzących tzw. pełną księgowość (księgi handlowe) w oparciu o ustawę o rachunkowości. Drugim, wprowadzonym nowelizacją, jest art. 2 ust. 1 pkt 15a, obejmujący przedsiębiorców, których podstawową działalnością gospodarczą jest świadczenie usług polegających na sporządzaniu deklaracji, prowadzeniu ksiąg podatkowych (w tym Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów), udzielaniu porad, opinii lub wyjaśnień z zakresu przepisów prawa podatkowego lub celnego12.
2.1. Zasięg obowiązku: Mity rynkowe i Centra Usług Wspólnych
Przez długi czas w środowisku małych przedsiębiorców pokutował niebezpieczny mit, jakoby ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy dotyczyła wyłącznie wielkich korporacji doradczych, banków czy biur prowadzących księgi dla spółek akcyjnych. W świetle obecnych przepisów jest to twierdzenie całkowicie bezpodstawne. Objęcie rygorami AML ma charakter kategoryczny i nie jest warunkowane wielkością biura rachunkowego, jego formą prawną, liczbą zatrudnionych pracowników ani strukturą właścicielską8. Nawet najmniejsza jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG) obsługująca zaledwie kilku mikrokrajowych klientów rozliczających się na ryczałcie ewidencjonowanym posiada status instytucji obowiązanej i musi wdrożyć pełen katalog procedur8.
Warto zwrócić szczególną uwagę na zjawisko wewnątrzkorporacyjnego świadczenia usług. Status instytucji obowiązanej nie ogranicza się do rynkowych, komercyjnych biur rachunkowych. Przepisy mają pełne zastosowanie wobec tzw. Centrów Usług Wspólnych (SSC – Shared Services Centers) powoływanych wewnątrz grup kapitałowych. Jeśli wydzielona spółka celowa w ramach holdingu świadczy usługi księgowe i podatkowe na rzecz innych, nawet ściśle powiązanych kapitałowo spółek z tej samej grupy, automatycznie nabywa status instytucji obowiązanej na identycznych zasadach jak rynkowe biuro rachunkowe7. Nabycie tego statusu nie zależy od wolumenu obsługiwanych klientów – wystarczy obsługa choćby jednego podmiotu zewnętrznego lub powiązanego w ramach grupy13. Niezrozumienie tej zasady prowadzi do powstawania poważnych luk compliance w strukturach holdingowych, co skutkuje nakładaniem wysokich kar przez organy nadzorcze na podmioty, które mylnie zakładały, że świadczenie usług „tylko dla spółek-córek” zwalnia je z obowiązków AML7.
3. Architektura wewnętrzna compliance: Ocena ryzyka i procedury instytucji
Działalność każdego biura rachunkowego w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy musi być osadzona na solidnych fundamentach analityczno-dokumentacyjnych. Wymogi te nie sprowadzają się do pobrania z internetu gotowych szablonów, lecz wymuszają dogłębną autodiagnozę prowadzonej działalności. Fundamentem tym jest koncepcja Risk-Based Approach (RBA), czyli podejścia opartego na ryzyku, które nakazuje instytucjom odpowiednią alokację zasobów, koncentrując najsilniejsze środki zaradcze w obszarach o najwyższej podatności na zagrożenia2.
3.1. Ocena ryzyka instytucji obowiązanej (Art. 27)
Zgodnie z wymogami art. 27 ustawy AML, biuro rachunkowe ma bezwzględny obowiązek sporządzenia udokumentowanej (w postaci papierowej lub elektronicznej) oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu odnoszącej się bezpośrednio do własnej działalności4. Dokument ten nie jest tożsamy z oceną ryzyka dokonywaną dla pojedynczego klienta podczas nawiązywania relacji (choć jest z nią powiązany), lecz stanowi makro-analizę całego biura. Komunikat GIIF nr 114, skierowany wprost do biur rachunkowych i doradców podatkowych, kładzie ogromny nacisk na ten element, nazywając go najważniejszym dokumentem w organizacji14.
Prawidłowa metodyka oceny ryzyka musi identyfikować tzw. ryzyko inherentne (pierwotne, wynikające z samej natury rynku), a następnie konfrontować je ze zdiagnozowanym ryzykiem rezydualnym (pozostającym po zastosowaniu przez biuro mechanizmów obronnych)7. Analiza musi uwzględniać cztery ustawowe kryteria podatności:
- Czynniki dotyczące klientów: Wymaga to przeanalizowania profilu obsługiwanego portfela. Podmioty świadczące usługi dla branż wysokiego ryzyka gotówkowego (np. lombardy, komisy samochodowe, kantory, deweloperzy), podmiotów zawiłych strukturalnie (wielopoziomowe holdingi ułatwiające rozmycie własności) czy fundacji i stowarzyszeń (które z racji operowania darowiznami są globalnie uznawane za wehikuły podatne na finansowanie terroryzmu) generują drastycznie wyższe ryzyko4.
- Czynniki geograficzne: Identyfikacja ekspozycji na państwa trzecie wysokiego ryzyka. Należy badać, czy klienci biura pochodzą z jurysdykcji z list FATF, rajów podatkowych lub krajów objętych sankcjami (np. Rosja, Białoruś, Syria)4.
- Czynniki produktowe i usługowe: Profil ryzyka zależy od tego, co biuro faktycznie robi. Samo rejestrowanie w księgach zdarzeń przeszłych niesie mniejsze zagrożenie operacyjne niż np. aktywne doradztwo optymalizacyjne, zakładanie spółek dla klientów czy udostępnianie wirtualnych adresów rejestracyjnych (usługi corporate services)4.
- Czynniki dotyczące kanałów dostaw: Biura rachunkowe w erze cyfryzacji masowo przechodzą na obsługę online. Nawiązywanie relacji gospodarczych wyłącznie za pośrednictwem sieci, bez fizycznej obecności klienta, uchodzi za kanał wyższego ryzyka wymagający zaimplementowania mocniejszych narzędzi weryfikacji tożsamości10.
Ustawodawca przewidział obligatoryjny obowiązek stałego monitorowania ważności tego dokumentu. Zgodnie z art. 27 ust. 3, ocena ryzyka musi być aktualizowana każdorazowo w przypadku istotnej zmiany czynników ryzyka, nie rzadziej jednak niż raz na dwa lata4. W 2025 i 2026 roku znaczna część kar nakładanych przez instytucje nadzorcze wynika z faktu, iż biura rachunkowe sporządziły taką ocenę w 2021 roku (po wejściu w życie nowelizacji) i nigdy jej nie odświeżyły, co w oczach kontrolerów traktowane jest jako prowadzenie działalności z „martwymi procedurami”7.
3.2. Wewnętrzna Procedura AML oraz wyznaczenie osób odpowiedzialnych
Zmaterializowaniem zdiagnozowanych ryzyk jest Wewnętrzna Procedura AML, którą instytucja obowiązana wdraża na podstawie art. 50 ustawy4. Dokument ten nie może być kopią przepisów powszechnie obowiązujących; musi stanowić instrukcję operacyjną „uszytą na miarę”, determinującą krok po kroku codzienne działania pracowników biura4.
Zgodnie z katalogiem zawartym w art. 50 ust. 2, procedura wewnętrzna biura rachunkowego reguluje w szczególności:
- Metodologię oceny ryzyka konkretnych stosunków gospodarczych i transakcji okazjonalnych6.
- Zasady stosowania środków bezpieczeństwa finansowego (Know Your Customer – KYC) wprost dopasowane do stopnia rozpoznanego ryzyka6.
- Procedury dotyczące retencji i bezpiecznego przechowywania danych oraz informacji, z uwzględnieniem wytycznych RODO4.
- Mechanizmy wykonywania obowiązków obejmujących przekazywanie GIIF informacji o transakcjach oraz zawiadomieniach o podejrzeniach przestępstw6.
- Systematykę szkolenia personelu, weryfikację wiedzy i prowadzenie rejestrów szkoleń6.
- Wewnętrzne tryby kontroli zgodności (audyt proceduralny)5.
Istnienie samej dokumentacji to zaledwie połowa wymogu. Prawo nakazuje personalizację odpowiedzialności. Jeśli biuro rachunkowe operuje w formie osoby prawnej (np. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) lub innej jednostki organizacyjnej, spoczywa na nim obowiązek imiennego wyznaczenia osób odpowiedzialnych. Art. 8 ustawy AML wymaga wskazania członka zarządu odpowiedzialnego za wdrożenie obowiązków opisanych w ustawie. Jednocześnie art. 7 nakazuje wyznaczenie kadrowego pracownika na szczeblu kierowniczym (tzw. MLRO – Money Laundering Reporting Officer lub AML Officer), który będzie nadzorował zgodność operacyjną, weryfikował klientów oraz kontaktował się z GIIF. W małych firmach księgowych obie te role mogą zbiegać się w jednej osobie właściciela4. Protokoły kontrolne wykazują, że całkowity brak powołania AML Officera jest recydywistycznie powtarzającym się uchybieniem karanym dotkliwymi grzywnami, o czym dobitnie świadczą opublikowane decyzje sankcyjne17.
4. Środki Bezpieczeństwa Finansowego (CDD i KYC)
Wymóg poznania i zweryfikowania podmiotu, dla którego prowadzone są księgi, stanowi operacyjne serce całego systemu. W nomenklaturze rynkowej proces ten określany jest jako Customer Due Diligence (CDD) oraz Know Your Customer (KYC). Biuro rachunkowe ma zakaz świadczenia usług podmiotowi, wobec którego nie jest w stanie w pełni zastosować środków bezpieczeństwa finansowego (art. 41 ustawy) – w takich sytuacjach ustawodawca nakazuje nienawiązywanie stosunków gospodarczych, a w razie ich uprzedniego istnienia – natychmiastowe rozwiązanie umowy21.
Na mocy art. 34 ust. 1 ustawy, biuro musi obligatoryjnie wdrożyć cztery grupy środków bezpieczeństwa:
- Identyfikacja klienta i weryfikacja tożsamości: W przypadku obsługi osób fizycznych (JDG) polega to na ustaleniu m.in. imienia, nazwiska, numeru PESEL, daty i miejsca urodzenia, obywatelstwa oraz adresu. Weryfikacja tej tożsamości odbywa się w oparciu o dokument tożsamości (dowód osobisty, paszport)4. Rygor AML dostarcza tutaj unikalnej na tle prawa powszechnego prerogatywy: ustawa wprost uprawnia instytucje obowiązane do sporządzania kserokopii lub skanów dokumentów tożsamości, co stanowi ważny wyłom od wysoce restrykcyjnych polityk Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) i RODO4. W przypadku klientów korporacyjnych konieczne jest przeanalizowanie dokumentów rejestrowych (odpisy KRS, umowy spółki, akty założycielskie) i identyfikacja osób umocowanych do reprezentacji19.
- Identyfikacja beneficjenta rzeczywistego (UBO): Złożony proces poszukiwania ostatecznego decydenta, któremu poświęcono odrębny podrozdział poniżej4.
- Ocena stosunków gospodarczych: Na etapie on-boardingu biuro musi uzyskać informacje na temat celu i zamierzonego charakteru stosunków biznesowych. Wymaga to odpowiedzenia na pytanie: dlaczego dany klient chce współpracować akurat z tym biurem rachunkowym i na czym polega jego pomysł na biznes?4.
- Bieżące monitorowanie stosunków gospodarczych: Weryfikacja nie jest procesem jednorazowym. Monitorowanie polega na ciągłej analizie transakcji udostępnianych biuru do zaksięgowania. Księgowy ma obowiązek weryfikować, czy przepływy finansowe, wartości faktur czy operacje gotówkowe są spójne z profilem klienta, jego potencjałem ekonomicznym i zadeklarowanym modelem biznesowym4.
Tabela 1. Stopniowanie rygorów KYC i dokumentacji z punktu widzenia biura rachunkowego na bazie analizy ryzyka klienta.
| Poziom zidentyfikowanego ryzyka | Zakres działań operacyjnych (CDD / KYC) | Dowody i podstawa dokumentacji AML |
| Niskie (Uproszczone Środki) | Zidentyfikowanie tożsamości, weryfikacja w standardowych rejestrach publicznych (KRS, CEIDG). Ustalenie celu gospodarczego. | Wydruki z publicznych rejestrów, skan dowodu osobistego, formularz KYC z podstawowymi deklaracjami podmiotu16. |
| Normalne | Wnikliwe badanie struktury właścicielskiej aż do ustalenia fizycznego UBO. Regularny monitoring transakcji, weryfikacja spójności faktur z profilem. | Rozszerzony kwestionariusz AML. Notatki pracownika biura dokumentujące tok rozumowania i powody wytypowania konkretnej osoby jako UBO. |
| Wysokie (Wzmożone Środki – EDD) | Obligatoryjna akceptacja kadry zarządzającej biura na relację biznesową. Badanie Source of Wealth (źródła majątku) oraz Source of Funds (źródła środków na transakcję). Intensywny i częstszy nadzór4. | Raporty z list sankcyjnych, oświadczenia podatkowe klienta (PIT, zeznania z innych krajów), zewnętrzny wywiad gospodarczy, dowody transakcyjne na uwiarygodnienie kapitału. |
4.1. Labirynt strukturalny: Ustalanie Beneficjenta Rzeczywistego (UBO)
Zidentyfikowanie beneficjenta rzeczywistego (UBO – Ultimate Beneficial Owner) stanowi fundament środków bezpieczeństwa finansowego i często najbardziej czasochłonne zadanie dla analityka AML. Zgodnie z bezwzględną zasadą prawną, beneficjentem rzeczywistym może być wyłącznie osoba fizyczna (nigdy inna spółka, fundacja czy jednostka organizacyjna), która ostatecznie, bezpośrednio lub pośrednio, sprawuje decydującą kontrolę nad klientem instytucji4.
Zgodnie z ustawą AML, algorytm poszukiwania beneficjenta rzeczywistego ma charakter sekwencyjny i kaskadowy. Należy analizować poszczególne kryteria aż do wskazania konkretnej osoby4:
- Udziałowiec większościowy: Osoba fizyczna będąca właścicielem więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji w spółce4. (Warto zaznaczyć, że pakiet AMLR wchodzący w lipcu 2027 r. wprowadzi obniżenie tego progu do zaledwie 15% dla branż o specyficznym, wysokim stopniu ryzyka ML4).
- Kontrola głosów: Osoba fizyczna, która, pomimo posiadania mniejszej liczby udziałów kapitałowych, dysponuje w organie stanowiącym prawem do ponad 25% ogólnej liczby głosów (np. na skutek akcji uprzywilejowanych czy dodatkowych umów wspólników)4.
- Sprawowanie kontroli w inny sposób (Faktyczna lub Pośrednia): Dotyczy to rozbudowanych struktur wieloszczeblowych, w których klient biura jest własnością innej spółki (np. zagranicznego holdingu). Analityk biura musi podążać łańcuchem własności w górę piramidy kapitałowej, aż zidentyfikuje ostateczną osobę fizyczną na jej szczycie. Kontrola „w inny sposób” obejmuje również prawa weta, uprawnienia do powoływania zarządu czy nieformalne mechanizmy nadzoru (np. powiernictwo)4.
- Osoba na wyższym stanowisku kierowniczym (Kryterium rezerwowe): Ustawodawca przewidział sytuacje (częste m.in. w spółkach akcyjnych o bardzo rozproszonym akcjonariacie lub skomplikowanych funduszach inwestycyjnych), w których pomimo podjęcia wyczerpujących działań, żadna osoba fizyczna nie spełnia powyższych wymogów. Zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a tiret piąte ustawy AML, biuro rachunkowe może w takiej sytuacji jako UBO wskazać osobę zajmującą w spółce wyższe stanowisko kierownicze (najczęściej prezesa zarządu klienta)4. Należy jednak jednoznacznie podkreślić: skorzystanie z kryterium rezerwowego nie może służyć jako „droga na skróty”. Zgodnie z restrykcyjnymi wytycznymi Komunikatu GIIF nr 38, zaniechanie wnikliwego poszukiwania i automatyczne wpisanie prezesa spotka się z karą. Instytucja obowiązana musi utrwalić szczegółowy protokół dokumentujący wszelkie napotkane trudności, wymienione maile, zapytania i kwerendy w rejestrach zagranicznych, które uprawniły ją do zastosowania tego trybu zastępczego4.
Szczególnym przypadkiem, bardzo istotnym na rynku usług księgowych od 2023 r., jest obsługa fundacji rodzinnych (trusts). Prawidłowe zidentyfikowanie beneficjenta rzeczywistego fundacji rodzinnej wymaga uwzględnienia fundatora, członków zarządu i rady nadzorczej (jeśli została powołana), a przede wszystkim samych beneficjentów uprawnionych do świadczeń oraz osób sprawujących faktyczną kontrolę nad tym trustem (art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. b)4.
4.2. CRBR – Zaufanie podlegające weryfikacji
Proces ustalenia beneficjenta to jedno, a weryfikacja tych danych to drugie. Polski Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) to publiczna baza, do której podmioty gospodarcze mają obowiązek samodzielnego wpisywania swoich UBO. Art. 61a ustawy AML zakazuje jednak instytucjom obowiązanym (w tym biurom rachunkowym) bezrefleksyjnego polegania wyłącznie na danych zaczerpniętych z CRBR4. Księgowy ma ustawowy obowiązek skonfrontować własne ustalenia operacyjne z rejestrem.
Założenie, że rejestr rządowy zawiera zawsze bezbłędne dane, jest w świetle AML założeniem fałszywym4. Jeżeli podczas księgowania faktur, analizowania wypisów KRS czy podpisywania nowej umowy biuro rachunkowe odkryje rozbieżność (discrepancy) między faktycznym układem kapitałowym a tym, co widnieje w CRBR, ustawa zmusza je do podjęcia natychmiastowych kroków prawnych.
Rozbieżność może polegać na wpisaniu błędnej osoby jako UBO, pomyłkach w posiadanych obywatelstwach (szczególnie po zaostrzeniu przepisów w 2022 r.30) czy w ogóle zaniechaniu zgłoszenia aktualizacji przez klienta (co winno nastąpić w ciągu 14 dni od zdarzenia). Procedura opisana m.in. w Komunikacie GIIF nr 37 wymaga, by biuro w pierwszej kolejności zrewidowało własne procedury, a następnie poprosiło klienta o wyjaśnienie anomalii4. Jeśli rozbieżność jest obiektywnym błędem po stronie klienta i nie została szybko skorygowana, biuro rachunkowe ma radykalnie krótki czas – 3 dni robocze – na zgłoszenie tego zjawiska bezpośrednio do GIIF poprzez stosowny formularz notyfikacji rozbieżności4. Zatajenie faktu występowania rozbieżności jest skrajnym błędem compliance, brutalnie sankcjonowanym przez urząd.
5. Wzmożone Środki Bezpieczeństwa Finansowego (EDD)
Standardowe środki poznania klienta stają się niewystarczające, gdy zdiagnozowane czynniki wykraczają poza profil umiarkowanego ryzyka. Wzmożone Środki Bezpieczeństwa Finansowego (Enhanced Due Diligence – EDD), narzucone m.in. artykułami 43, 44 i 46, wymagają od biura rachunkowego podjęcia działań operacyjnych o wysokim poziomie inwazyjności analitycznej6. Obejmują one pozyskiwanie głębszych informacji o celu transakcji, badanie przepływów z lat ubiegłych, a przede wszystkim ciągłe poddawanie wątpliwość racjonalności biznesowej operacji4.
5.1. Klienci o statusie PEP (Osoby Eksponowane Politycznie)
Zjawiskiem wymuszającym obligatoryjne i bezwarunkowe zastosowanie środków EDD jest nawiązanie relacji biznesowej z Osobą Zajmującą Eksponowane Stanowisko Polityczne (PEP – Politically Exposed Person). W polskim prawodawstwie ramy te dookreślone są rozporządzeniem Ministra Finansów z lipca 2021 r., które wylicza 215 dokładnych krajowych funkcji publicznych przypisujących ten status4.
Kategoria PEP, na co zwracają uwagę wytyczne GIIF (m.in. Komunikat nr 42 i 114), oparta jest na międzynarodowych wytycznych FATF i nie obejmuje wyłącznie polityków ze świecznika centralnego4. Status ten posiadają również:
- Prezydenci miast, wójtowie, burmistrzowie, marszałkowie województw.
- Zarządy, dyrektorzy i rady nadzorcze przedsiębiorstw państwowych (z ponad 50% udziałem Skarbu Państwa).
- Ambasadorzy, wysokiej rangi sędziowie oraz generałowie4.
Znacznie bardziej problematyczne dla biur rachunkowych jest to, że wymogi wobec PEP rozciągają się automatycznie na dwie kategorie osób powiązanych:
- Członków rodziny PEP: Małżonków, dzieci i ich partnerów oraz rodziców (a od lipca 2027 r. w wyniku nowych rozporządzeń unijnych do grupy tej dołączy również rodzeństwo)4.
- Bliskich współpracowników (RCA – Related and Close Associates): Osoby, które utrzymują z PEP-em wspólne interesy gospodarcze, relacje spółkowe lub inne ścisłe powiązania biznesowe4.
Utrata stanowiska przez PEP nie skutkuje natychmiastowym wygaśnięciem statusu. Biuro rachunkowe musi stosować wymogi podwyższone przez okres co najmniej 12 miesięcy od dnia, w którym osoba ta przestała pełnić prominentną funkcję (art. 46 ust. 5)4.
Jeżeli klient lub jego UBO posiada status PEP, biuro rachunkowe musi wdrożyć trzy krytyczne kroki (art. 46):
- Zgoda wyższej kadry: Nawiązanie lub utrzymanie relacji biznesowej nie może być decyzją szeregowego księgowego. Wymagana jest pisemna (bądź udokumentowana systemowo) zgoda zarządu lub wyższej kadry biura4.
- Ustalenie pochodzenia majątku i środków: Jest to najbardziej intruzywny obowiązek. Biuro musi przeanalizować i zarchiwizować dowody określające Source of Wealth (SoW – globalne źródło majątku danej osoby) oraz Source of Funds (SoF – konkretne pochodzenie środków finansowych inwestowanych w spółkę). Może to wymagać pobrania zagranicznych deklaracji podatkowych, historii dywidend lub poświadczeń sprzedaży nieruchomości4.
- Zintensyfikowany monitoring: Bardziej regularne weryfikowanie transakcji na koncie klienta, nierzadko obejmujące obniżenie progów tolerancji dla odchyleń od normy4.
W odpowiedzi na drastyczny rygoryzm biura rachunkowe, podobnie jak banki, często uciekały się do zjawiska tzw. de-risking’u, polegającego na prewencyjnej odmowie obsługi jakichkolwiek klientów o statusie PEP w obawie przed sankcjami29. Praktyka ta została brutalnie zakwestionowana przez Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz na gruncie krajowym przez Komunikat GIIF nr 73. Zgodnie z wykładnią prawa, bycie PEP nie stanowi dowodu na nielegalność, lecz jedynie kwalifikację ryzyka. Całkowite odrzucanie takich klientów narusza zasadę proporcjonalności i jest traktowane jako poważny błąd polityki compliance4.
5.2. Państwa trzecie wysokiego ryzyka i listy sankcyjne
Drugim zapalnikiem dla EDD jest geografia. Prowadzenie księgowości dla podmiotów, w których udziałowcami lub kontrahentami są rezydenci z państw o niedostatecznych lub nieskutecznych systemach przeciwdziałania praniu pieniędzy, pociąga za sobą gigantyczne obciążenie dowodowe. System nakazuje instytucjom obowiazanym opierać się na wykazach i delegowanych aktach rangi międzynarodowej:
- Listy FATF: Tak zwana „szara lista” (państwa objęte wzmożonym monitorowaniem) oraz „czarna lista” (państwa wysokiego ryzyka wymagające podjęcia środków zaradczych, np. Korea Północna, Iran czy Mjanma)4.
- Listy Komisji Europejskiej: Rozporządzenie delegowane (UE) 2016/1675 i jego stałe aktualizacje definiujące unijną perspektywę na państwa trzecie wysokiego ryzyka4.
Szczególnym aspektem badawczym, który doprowadził do wielu milionowych kar nakładanych przez regulatorów (co rykoszetem trafia w biura rachunkowe zaniechujące kontroli swych zagranicznych klientów), są kwestie sankcyjne. Poza ramą ustawy AML, biura obowiązuje reżim zamrażania aktywów. Wymaga to codziennego lub w najgorszym razie cyklicznego krzyżowego sprawdzania klientów, ich prezesów oraz beneficjentów (UBO) w bazach sankcji ONZ, OFAC (sankcje amerykańskie), unijnych oraz na Krajowej Liście Sankcyjnej MSWiA (prowadzonej na mocy tzw. Ustawy sankcyjnej z 13 kwietnia 2022 r. powiązanej z agresją Rosji na Ukrainę)2. Odnotowanie transakcji podmiotu sankcjonowanego bez dokonania jej natychmiastowego blokowania grozi zniweczeniem biznesu – z tego punktu widzenia automatyzacja skanowania bazy klientów (screening) przestaje być luksusem dużych kancelarii, a staje się rynkowym imperatywem dla każdego, kto chce uniknąć kar przekraczających 10 milionów złotych w reżimie administracyjnym za złamanie ograniczeń2.
6. Obowiązki raportowe do GIIF i Tajemnica Państwowa
Organem przyjmującym powiadomienia od całego sektora finansowego oraz profesji pokrewnych w Polsce jest Generalny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF), pełniący z ramienia państwa funkcję jednostki analityki finansowej (FIU). Przekazywanie mu informacji przez MLRO wyznaczonego w biurze rachunkowym dzieli się na dwa absolutnie odrębne operacyjnie typy działań: raportowanie oparte na sztywnym progu wartościowym (raporty parametryczne) oraz raportowanie oparte na przesłankach i analityce behawioralnej (SAR)2.
6.1. Zawiadomienia o transakcjach ponadprogowych (Art. 72)
Zgodnie z art. 72 ust. 1, pewne instytucje obowiązane muszą systematycznie, jak z automatu, raportować do GIIF o każdej przyjętej wpłacie lub dokonanej wypłacie środków pieniężnych (w tym transakcjach walutami wirtualnymi), jeżeli ich równowartość przekracza próg 15 000 EUR17. Rejestracja tego faktu musi nastąpić z zachowaniem niezwykle restrykcyjnego terminu zaledwie 7 dni od daty operacji, za pośrednictwem dedykowanego Systemu Informatycznego (SIGIIF)32. Raporty te składa się niezależnie od tego, czy obrót wydaje się legalny – liczy się wyłącznie przekroczenie progu.
Należy jednak zwrócić uwagę na ważną wykładnię prawną i spór doktrynalny, który od lat rzutuje na procedury. Badacze, tacy jak D. Wasiak i U. Góral, w swoim akademickim opracowaniu („Transakcje ponadprogowe w biurach rachunkowych a instytucja czynnego żalu”) przekonująco argumentują, że klasyczne biuro rachunkowe świadczące wyłącznie usługi z zakresu prowadzenia ksiąg rachunkowych nie jest fizycznym operatorem, inkasatorem czy „dostawcą usług płatniczych” z ramienia klienta. Z racji faktu, że to nie biuro wypłaca czy przyjmuje ową gotówkę, wymóg zgłaszania z art. 72 bezpośrednio przez nie rodzi ogromne spory, a księgowi często omijani są przez GIIF z egzekucją stricte w tym artykule na rzecz banków obsługujących konto klienta33. Wyjątkiem są naturalnie biura, które w ramach swojej działalności B2B fizycznie przyjmują od klientów własnych wynagrodzenie w gotówce powyżej 10 000 EUR (wtedy rejestrują to na mocy innych punktów ustawy). Pomimo owych dysonansów co do art. 72, żaden księgowy nie jest w stanie uchylić się przed kolejnym obowiązkiem.
6.2. Raportowanie Transakcji Podejrzanych (SAR – Art. 74, 86, 90)
Jeżeli wyznaczony analityk w biurze rachunkowym (MLRO) podczas księgowania paczki dokumentów lub dokonywania wyrywkowej analizy, zauważy splot anomalii (np. nagłe, niezrozumiałe gospodarczo płatności za wyimaginowane „usługi konsultingowe” od spółek z cypryjskim kapitałem; opłacanie w transzach poniżej 15 tys. EUR w celu uniknięcia progów tzw. smurfing i structuring; czy też gigantyczne zmiany UBO w trakcie procesów celnych), i anomalie te złożą się w układ uzasadnionego podejrzenia, biuro podlega obowiązkom z art. 74 ustawy2.
Wytyczne mówią o stworzeniu tzw. Raportu o Podejrzanej Aktywności (SAR – Suspicious Activity Report). Przekazanie tego powiadomienia do GIIF ma nastąpić niezwłocznie, jednak nie później niż w ciągu 2 dni roboczych od ostatecznego potwierdzenia podejrzenia przez rzeczone biuro34.
Jeśli pracownik rachunkowości natrafi na operację przed jej wykonaniem i nabierze podejrzeń (np. przy autoryzacji zleceń dla klienta, dla którego prowadzi zarząd nad środkami), zawiadamia organ przed zdarzeniem z tzw. art. 86. Pozwala to GIIF, we współpracy z prokuraturą, na nałożenie 96-godzinnej blokady środków lub rachunków34. Z kolei jeżeli biuro z uwagi na charakter swej pracy dowie się o transferze ex post (co jest rynkowym standardem przy księgowaniu po upływie miesiąca), zastosowanie ma tryb art. 90, z bezwzględnym nakazem wskazania w raporcie powodów obiektywnych uniemożliwiających zablokowanie transakcji wcześniej34.
6.3. Zakaz „Tipping-Off” i zasady poufności (Art. 54)
Sfera współpracy z organem finansowym obarczona jest klauzulą najwyższej państwowej tajności operacyjnej. W myśl art. 54 ustawy AML, kadra, pracownicy, dyrektorzy, a nawet zewnętrzni asystenci biura rachunkowego mają rygorystyczny i kategoryczny zakaz ujawniania komukolwiek, a w szczególności klientowi biura, którego sprawa dotyczy, faktu przekazania informacji lub powiadomienia SAR do GIIF, bądź tego, że planuje się jego pogłębioną analizę pod kątem prania brudnych pieniędzy4.
Tak zwany zakaz tipping-off (przestrzegania przed kontrolą) ma na celu uniemożliwienie przestępcy wyprowadzenia majątku poza granice kraju do czasu reakcji prokuratury. Informowanie swojego mocodawcy (często z mylnego poczucia lojalności B2B) skutkuje postawieniem zarzutów karnych z art. 156 ustawy AML, z widmem odpowiedzialności pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat4.
Chcąc chronić obrót, ustawodawca w art. 102 zabezpieczył także prywatność samych pracowników przesyłających raporty sygnalizujące. GIIF przechowuje tożsamość wysyłającego księgowego czy analityka i może wyjawić jego dane wyłącznie na autoryzowane żądanie prokuratora lub sądu karnego w toczącym się już sformalizowanym dochodzeniu, chroniąc pracownika biura rachunkowego przed zemstą gangów finansowych we wczesnych fazach śledczych38. Zgromadzona przez biuro dokumentacja (analizy z ostrzeżeniami, pliki klienta KYC, wysłane powiadomienia SAR) musi zostać bezpiecznie zarchiwizowana w procedurze archiwizacyjnej na okres bezwzględnych 5 lat (od pierwszego dnia roku następującego po roku zakończenia relacji biznesowej), z prawem żądania przez GIIF przedłużenia tej archiwizacji do łącznego okresu 10 lat, jeśli organy uznają dokumenty za nadal użyteczne dowodowo4.
7. Ochrona Sygnalistów w biurach rachunkowych: Styk dwóch wymogów
Lata 2024-2026 przyniosły trzęsienie ziemi w sektorze HR i zarządzania zgodnością z uwagi na implementację w Polsce unijnej dyrektywy dotyczącej ochrony whistleblowerów (sygnalistów), co zmaterializowało się wejściem w życie 25 września 2024 r. Ustawy o ochronie sygnalistów39. Dla biur rachunkowych to zdarzenie spowodowało poważne konsekwencje prawno-logistyczne, zderzając wymogi prawa AML z nowym prawem pracy.
7.1. Brak progu 50 pracowników dla branży księgowej
Zasadą przewodnią i naczelnym dogmatem Ustawy o ochronie sygnalistów (Dz.U. 2024 poz. 928) jest to, że wymóg wdrożenia zaawansowanej, bezpiecznej, zgodnej z dyrektywą procedury przyjmowania zgłoszeń wewnętrznych obejmuje podmioty prawne zatrudniające stanem na styczeń lub lipiec minimum 50 osób wykonujących pracę (umowy o pracę i cywilnoprawne łącznie)41. Zatem dla większości branż w Polsce próg ten jest buforem chroniącym MSP przed skomplikowanym compliance.
Dla biur rachunkowych bufor ten nie istnieje. Zgodnie z art. 23 ust. 3 cytowanej ustawy, próg 50 osób całkowicie wygasa i nie ma zastosowania do podmiotów prawnych wykonujących działalność objętą regulacjami rynków finansowych oraz przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu40. Decyzja ta, brutalna w skutkach organizacyjnych, zrównała potężne centra korporacyjne z małymi, 3-osobowymi firmami rachunkowymi. Każde biuro rachunkowe posiadające status instytucji obowiązanej AML z urzędu i bezwzględnie musi stworzyć system ochronny i kanały przyjmowania zgłoszeń40.
7.2. Zgłoszenia anonimowe (AML) kontra zgłoszenia poufne (Ogólne)
Sygnalistą w biurze może być każda zatrudniona osoba, niezależnie od wymiaru pracy (pracownik, asystent B2B, wolontariusz, praktykant, a nawet akcjonariusz mniejszościowy)41.
Rozbudowa procedury wiąże się ze stworzeniem swoistej hybrydy organizacyjnej ze względu na różnice pomiędzy wymaganiami art. 53 ustawy o AML (która już od dawna nakazuje biurom posiadanie wewnętrznej, anonimowej procedury zgłaszania naruszeń, ale tylko w zakresie ustaw AML/CFT4) a nową Ustawą o ochronie sygnalistów z 2024 r. (która otwiera katalog na zgłaszanie korupcji, oszustw publicznych, RODO, łamania praw środowiskowych, z możliwością procedowania donosów jawnych i poufnych – lecz nie zmusza do przyjmowania tych całkowicie anonimowych45).
Tabela 3. Podstawowe systemowe różnice w obsłudze sygnalistów przez biuro rachunkowe
| Zagadnienie systemowe | Ustawa AML (Art. 53) – Wymogi dla biur | Ustawa o Ochronie Sygnalistów – Wymogi dla biur |
| Kryterium anonimowości zgłoszenia | Kanał techniczny Musi zapewniać bezwzględną, niemożliwą do wyśledzenia anonimowość zgłaszającego, w tym zablokowanie IP czy szyfrowanie6. | Biuro nie ma obowiązku przyjmowania zgłoszeń anonimowych (tylko poufne ze znaniem tożsamości, choć ustawodawca pozostawił to pracodawcy do decyzji)45. |
| Zakres tematyczny zgłoszenia | Wyłącznie naruszenia w sektorze przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu45. | Naruszenia prawa UE (np. korupcja, RODO, prawa finansowe, bezpieczeństwo zdrowia itp.) – wykluczono skargi z Kodeksu Pracy (np. spory urlopowe)45. |
| Ochrona przed represjami | Ścisła ochrona utajnionej tożsamości. Ograniczony system następczy. | Całkowity zakaz odwetu (np. wstrzymania premii). Ustawowy wymóg potwierdzenia w ciągu 7 dni i wydania ostatecznej odpowiedzi (feedback) w 3 miesiące. Odpowiedzialność karna dla pracodawcy zlecającego odwet (do 3 lat pozbawienia wolności)40. |
Właściciele i zarządy biur, dla zapewnienia pełnej legalności swoich działań, najczęściej decydują się na uregulowanie jednej wspólnej, poszerzonej polityki dla obu reżimów (tzw. zintegrowanej procedury przyjmowania zgłoszeń), decydując się na dobrowolne zachowanie narzędzi szyfrujących czy wynajem zewnętrznych, neutralnych kancelarii jako operatorów tzw. skrzynek podawczych (external whistleblowing operator)40. Obowiązek skonsultowania polityki ze stroną pracowniczą (w terminie 5 do 10 dni, po czym procedura oczekuje 7 dni w trybie vacatio legis) jest niezbywalnym warunkiem legalnego wdrożenia dokumentu Ustawy o ochronie sygnalistów39.
8. Obowiązek Szkoleniowy i Edukacja Ekosystemu B2B
Przepisy ustawy AML to skomplikowana sieć powiązań wymagająca odpowiedniej biegłości. Z tego powodu na fundamencie art. 52 na instytucje obowiązane narzucono surowy wymóg obligatoryjnego edukowania personelu wykonującego obowiązki związane z systemem, w tym przeprowadzania audytowanych szkoleń z uwzględnieniem modułów RODO4.
Wydany w ostatnich miesiącach (marzec 2025 r.) połączony Komunikat nr 92 instytucji szczebla centralnego (GIIF, KNF i NBP) uciął wszelkie spekulacje dotyczące tego, „kto dokładnie” w firmie ma podlegać przymusowemu doskonaleniu wiedzy48. Według opublikowanego stanowiska, edukacja i obowiązek szkoleniowy dotyczy:
- Każdego pracownika, niezależnie od tego czy związany jest z biurem stosunkiem pracy.
- Wszystkich współpracowników zewnętrznych zatrudnionych na kontraktach B2B (umowach cywilnoprawnych), stażystów oraz menedżerów wykonujących jakiekolwiek prace stykowe z aktami z zakresu przeciwdziałania48.
- Członków zarządu lub innych organów zarządzających (niezależnie od tego, czy sami klikają formularze SAR w programach księgowych, jako osoby odpowiedzialne z mocy art. 8, muszą być przeszkolone przed powierzeniem im tego zakresu na mocy uchwały)48.
Nadzór GIIF oraz KNF jednoznacznie podkreśla, że proste samodzielne czytanie przez pracownika biura ustawy (tzw. samokształcenie) nie jest traktowane jako należyta realizacja wymogu z art. 5249. Uzupełnieniem mogą być bezpłatne cykle webinariów organizowane bezpośrednio przez Generalnego Inspektora za pośrednictwem systemu teleinformatycznego SIGIIF49. Szkolenia te pokrywają zazwyczaj wybrane, problematyczne węzły i pomagają poszerzać horyzonty – niemniej jednak GIIF uprzedza, że certyfikaty organu państwowego nie spełniają definicji całościowego „obowiązku szkoleniowego z ustawy” dla danej jednostki49.
Krytycznie ważne jest rygorystyczne stanowisko KNF i GIIF wobec outsourcingu funkcji księgowych do podwykonawców. Jeżeli duże biuro rachunkowe wynajmuje zewnętrzne mniejsze podmioty do np. weryfikacji tożsamości klienta i stosowania środków bezpieczeństwa, nie zwalnia to rzeczonego biura z odpowiedzialności. Zgodnie ze stanowiskiem z Komunikatu 92, to zlecająca firma odpowiada karnie i administracyjnie za niedopełnienie rygorów. Dlatego też biuro rachunkowe musi w swoich umowach ze spółkami zleceniowymi kategorycznie wymuszać przesyłanie dowodów na to, że pracownicy wykonawcy ulegli profesjonalnemu przeszkoleniu, chroniąc w ten sposób własne zasoby4.
W sferze komercyjnej lukę edukacyjną uzupełnia działalność samorządowa i oświatowa, w szczególności podejmowana przez Stowarzyszenie Księgowych w Polsce (SKwP). Organizacja ta jako rynkowy lider wiedzy (operujący z poziomu kilkudziesięciu oddziałów, w tym bardzo proaktywnie w Krakowie) organizuje płatne kursy certyfikacyjne i spotkania dla Klubów Biur Rachunkowych, przygotowując dedykowane panele dotyczące systemów AML oraz budowy compliance52. Narzędziem szczególnie bezcennym dystrybuowanym bezpłatnie do bazy członków SKwP jest specjalistyczny „Profesjonalny Zarządzanie Biurem Rachunkowym – Poradnik Praktyczny” udostępniany poprzez dedykowany panel. Ebook ten dostarcza właścicielom gotowe szablony procedur i zwalidowane, eksperckie instrukcje np. dla prawidłowego formułowania umów w obliczu ryzyk, wideo-wykłady specjalistów i ujednolicone tryby wprowadzania dokumentacji, zamykając wysoce kosztowną na wolnym rynku przestrzeń doradczą dla rzesz zrzeszonych podmiotów56.
9. Reżim sankcyjny, odpowiedzialność karna i iluzja „czynnego żalu”
System AML nie jest zbudowany w oparciu o dobrowolne konwencje, lecz w oparciu o twarde ustawodawstwo karne i administracyjne, podtrzymywane nadzorczo za sprawą GIIF, Urzędów Celno-Skarbowych (UCS) oraz Komisji Nadzoru Finansowego (dla podmiotów z rynków kapitałowych). Kary wymierzane biurom rachunkowym mają potężny wydźwięk odstraszający, nieproporcjonalny często do tradycyjnych kar skarbowych spotykanych u podatników z tytułu błędnych deklaracji, i bywają wymierzane miesiące lub nawet do 2 lat po sporządzeniu obciążającego instytucję protokołu celno-skarbowego17. Biuro ignorujące nałożone uwarunkowania naraża się na dotkliwe w skutkach pociągnięcie do odpowiedzialności poprzez dwa główne kanały: państwowy rygoryzm administracyjny oraz śledczą odpowiedzialność karną z ramienia Kodeksu karnego (K.k.).
9.1. Administracyjna machina represji (Kary z art. 147-150)
Katalog deliktów administracyjnych wyszczególniony w artykule 147 jest rygorystyczny i nie pozostawia Generalnemu Inspektorowi wielkiego marginesu interpretacyjnego. Brak ustanowionej, żywej procedury operacyjnej z art. 50, zaniechanie wykonania aktualizacji oceny ryzyka przez czas przekraczający 24 miesiące, niedopełnienie wyznaczenia AML Officera (kierownictwa ds. nadzoru), puste przebiegi szkoleń lub niestosowanie SBF na linii identyfikacji KRS i dowodów – stanowią bezsprzeczne wytyczne do ukarania4.
Tabela potencjalnych form reakcji i uderzeń represyjnych zawarta jest w art. 150 i nakazuje stosowanie następujących dolegliwości2:
- Zakaz pełnienia funkcji. Odsunięcie odpowiedzialnego menedżera, kierownika lub członka zarządu (wspólnika) od piastowania obowiązków na danym stanowisku przez okres nieprzekraczający roku20.
- Publiczne opublikowanie decyzji w Biuletynie Informacji Publicznej. Działanie stygmatyzujące (ang. naming and shaming) wywołujące gigantyczne spadki zaufania rynkowego wobec firmy pośród klientów20.
- Skreślenie koncesji lub nakaz powstrzymania się od prowadzenia aktywności gospodarczej20.
- Kara finansowa. Jest to mechanizm wymuszający najwięcej obaw. Limit kar przewidziany jest dychotomicznie. Biura funkcjonujące np. jako JDG (osoby fizyczne) mogą zostać uszczuplone finansowo do niewyobrażalnego pułapu 1 000 000 EUR (ponad 4,5 miliona PLN). Z kolei dla instytucji takich jak spółki z ograniczoną odpowiedzialnością system limituje sankcje z pułapem docelowym 5 000 000 EUR (albo dziesięcioprocentowego, całkowitego obrotu brutto za wykazany rok poprzedzający)2. Inną metodą liczenia kary stosowaną przez GIIF jest dwukrotność wyliczonej korzyści lub straty z tytułu uchybień20.
W praktycznym orzecznictwie na 2025 i 2026 r. sankcje narzucane na sektor małych i średnich jednostek nie uderzają zazwyczaj w próg maksymalny (który zarezerwowany jest dla międzynarodowych banków, np. ponad 21 milionów złotych nałożone przez GIIF w 2022 r.4), jednakże rynkowa statystyka potwierdza bezwzględną egzekucję prawa. Przeciętna wyegzekwowana w drodze decyzji administracyjnej sankcja uderzająca w biura rachunkowe, doradztwo czy mniejsze instytucje finansowe oscyluje w rejonach od 15 000 PLN do 30 000 PLN z tytułu zaniechania identyfikacji SBF, bądź braku szkoleń4. Do tego doliczyć trzeba osobną ścieżkę kar generowanych przez bazy CRBR, oscylujących zazwyczaj między 9 000 a 11 000 PLN za błędne lub nieterminowe oświadczenia na rzecz bazy4.
Tabela 4. Statystyki instytucji wymierzających dolegliwości i kary administracyjne w Polsce dla rynku finansowo-usługowego (Na bazie wskaźników z lat 2023-2025)4.
| Instytucja wymierzająca karę | Proporcjonalny udział w karach | Skupienie |
| Narodowy Bank Polski (NBP) | 70,8 % ogółu spraw | Instytucje płatnicze, duże wehikuły finansowe, operatorzy. |
| Ministerstwo Finansów | 13,9 % ogółu spraw | Najcięższe przewinienia sektorowe. |
| GIIF | 10,2 % ogółu spraw | Biura rachunkowe, kantory, spółki doradcze, nieruchomości. |
| Inne (Urzędy Celno-Skarbowe) | 5,1 % ogółu spraw | Bieżące braki merytoryczne CRBR z audytów skarbowych. |
GIIF posiada również dyskrecjonalną wolę – może odstąpić od uiszczania kar wymierzalnych (odstąpienie od nałożenia kary) uciekając się do udzielenia samego zawiadomienia, jeśli ujawnione naruszenia stanowią jednostkowe błędy, bez występowania powtarzalnego wadliwego łańcucha strukturalnego (tzw. zaniechania systemowe, recydywa w braku procedury z art. 27 czy szkoleniowej) i przy zapewnionej pełnej kooperacji prezesa ze stroną ministerialną w sanacji błędów4.
9.2. Przestępstwo Prania Brudnych Pieniędzy (Art. 299 KK)
System AML splata się bezpośrednio z brutalną rzeczywistością Prawa karnego poprzez kodyfikację zawartą w artykule 299 Kodeksu karnego (K.k.). Przepis ten nie dotyczy uchybień biurokratycznych (typu brak teczek audytowych dla GIIF), lecz penalizuje sam fakt podjęcia działań służących praniu brudnych pieniędzy, tj. pomagania w ustrukturyzowaniu majątku z pochodzącego z obrotu zakazanego (pochodzącego z przestępstwa pierwotnego/bazowego – np. udziału klienta w karuzeli vatowskiej czy pospolitym oszustwie na wkładach deweloperskich) po to, by owa uzyskana gotówka wydała się dochodem czystym2.
Dla zawodu księgowego czy doradcy optymalizującego art. 299 K.k. rodzi potężne niebezpieczeństwo za sprawą paragrafu 5. Nie trzeba posiadać zamiaru bezpośredniego, by trafić pod lupę śledczą. Obywatele działający na styku prawa (doradzając struktury firmie, wprowadzając faktury, których cel i weryfikacja została zbagatelizowana pomimo rażącej nieracjonalności tzw. „red flagów”) podlegają pociągnięciu z kwalifikacji zamiaru ewentualnego. Jeżeli oskarżyciel wykaże w toku prac dowodowych, że profesjonalny księgowy zachowując się opieszale wobec obowiązków weryfikacji, „mógł i powinien przypuszczać„, iż weksle lub transze wpłacane z cypryjskich rachunków do spółki celowej w Polsce pochodzą w sposób niewytłumaczalny z przestępstwa (odrzucono procedury oceny EDD dla braku dochodu klienta), spotyka się on ze wszczęciem postępowania prokuratorskiego za uczestnictwo w łańcuchu ukrywania aktywów z zasądzanym uwięzieniem i przepadkiem, wynoszącym ustawowo od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności, ze wzrastającym progiem do nawet lat 10 przy przekroczeniach mienia powyżej wartości 200 tysięcy złotych za czyny ze znacznych obrotów2.
9.3. Akademicki spór i iluzja instytucji „Czynnego Żalu”
Wyobraźnia wielu menedżerów (nierzadko podsycana przez niefortunne porady niektórych niedostatecznie wyspecjalizowanych prawników) wykształciła rynkowe przekonanie, jakoby na wypadek ujawnienia gigantycznych wieloletnich nieprawidłowości (np. brak wdrożenia przez biuro ocen dla kilkuset spółek lub kompletne wstrzymanie raportowań do GIIF o operacjach wpłat gotówkowych z art. 72) można było zadośćuczynić państwu mechanizmem wyrejestrowania kary u zarania, korzystając z prawa „czynnego żalu”.
Ten karkołomny i niebezpieczny błąd z reguły wynika z mylenia pojęć z prawa podatkowego, gdzie art. 16 i art. 16a Kodeksu karnego skarbowego (K.k.s) służy podatnikowi i podmiotom podatkowym niczym tarcza. Instytucja żalu dopuszcza samodenuncjację obywatela przed ujawnieniem winy przez aparat celno-skarbowy, chroniąc przed odpowiedzialnością sprawcę wykroczenia czy przewinienia obniżającego wpływy państwa w zamian za zwrot wyrządzonego zadłużenia plus odsetki – pod warunkiem zgłoszenia tego szybciej niż prokuratura powzięła sprawczą wiedzę33.
Tymczasem – co jasno udowadnia najnowsza doktryna akademicka w zakresie postępowań kontrolnych i administracyjnych (m.in. w ustrukturyzowanych opracowaniach np. „Transakcje ponadprogowe w biurach rachunkowych a instytucja czynnego żalu” autorstwa D. Wasiaka i U. Góral z Wydawnictwa Uniwersytetu Wrocławskiego33) – w świetle Prawa dotyczącego ustrojów AML nie ma na czynny żal żadnego miejsca. Sankcje wymierzane na instytucję obowiązaną przez GIIF za np. nieszkolenie kadry (z art. 147 pkt 9 AML) to nie wykroczenie z Kodeksu Skarbowego, lecz kara za złamanie unormowań Prawa Administracyjnego33. Kara ta w ujęciu ogólnym KPA i narzucanej ustawy AML nie ustępuje i z żadnego racjonalnego paragrafu nie jest umarzana na bazie czynnego skrupułu K.k.s. Wyśmiewaną ironią takich prób zgaszenia ewentualnej pożogi urzędniczej dla podmiotu jest to, że wysłanie pisma „odpustowego” do ministerstwa podaje organom na złotej tacy niepodważalne dowody autodenuncjacji o łamaniu twardego i zerojedynkowego prawa (podmioty te potwierdzają złamanie ustawy, stawiając urząd pod murem, który na ten moment ustawowo zmuszony jest wymierzyć sankcje do wysokości kilkuset tysięcy złotych czy 1M EUR za zaniechania biura)33. Co więcej, jak zauważa doktryna, próby odniesienia do zjawisk prania funduszy na ramy art. 8 KK dla zwolnienia w toku zorganizowanych, znacznych grup sprawczych, sprowadza tryb zazwyczaj do iluzji nieakceptowanej już od etapu wstępnego postępowań prokuratorskich wobec sprawców posiłkujących się fachowymi, zorganizowanymi procederami z wykreśloną linią dla wielomilionowych oszustw61. Oczekiwane miłosierdzie podatkowe w tych realiach po prostu nie zaistnieje.
10. Konkluzje dla sektora finansowo-księgowego
Polska infrastruktura kontroli finansowej w świetle reżimu Prawa przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu narzuca na środowisko księgowe system z jednej strony rygorystyczny i nieznoszący proceduralnych próżni, a z drugiej wpisujący je do zaszczytnego grona głównych obrońców bezpieczeństwa obrotu publicznego na arenie Unii Europejskiej. Od daty 31 lipca 2021 r., która nieodwracalnie nałożyła te ramy na biura prowadzące małą KPiR, ryczałty czy po prostu dające wytyczne z prawa celnego jako zwyczajne JDG, zawód uległ transformacji w stronę systemowej analizy zachowań kryminalnych1. Księgowy przestał być wykonawcą archiwizacyjnym – stał się analitykiem compliance, którego obowiązkiem jest odróżnienie wykreowanych dokumentacyjnie bytów oszustw podatkowych (służących ukryciu przepływu dla np. transakcji narkotykowych z krajów FATF) od operacji uwiarygodnionych gospodarczo przez pracowitego obywatela państwa.
Wszelkie mity wyłączające księgowych z mechanik, a w szczególności pomyłki przy obsłudze SSC wewnątrz globalnych firm7 czy błędy w zbagatelizowaniu weryfikacji i oparciu w stu procentach na informacjach zawartych w CRBR4, prowadziły rynkowo i statystycznie do dewastacji wielu biur karami finansowymi, na czele ze zdarzeniami rzędu 50 tysięcy za zignorowanie stworzenia polityk28. Nadchodzące wielkimi krokami od 10 lipca 2027 r. wdrożenie w całej strefie unijnej uniwersalnego rozporządzenia regulacyjnego AMLR (Anti-Money Laundering Regulation) sprowadzającego 27 rynków narodowych do centralnego mianownika wraz z oddaniem super-kompetencji powoływanej agencji AMLA (Anti-Money Laundering Authority) zmieni reguły i wypleni amatorskie formy weryfikacji tożsamości na wyższy ustrój bazodanowy (z progiem UBO w wielu podmiotach 15% na wejściu2).
Inwestycja w nowoczesne narzędzia analityczne, włączanie modułów screeningowych przy wdrażaniu klientów w celu natychmiastowego obnażania nazwisk powiązanych z rosyjskimi czy międzynarodowymi listami MSWiA (co wyklucza sankcję na rzędy milionów Euro) oraz niezwłoczne zabezpieczenie podmiotów w zintegrowane formy zgłoszeniowe obok wdrożonej jesienią 2024 r. Ustawy o ochronie sygnalistów – to obecnie absolutna podstawa przeżycia podmiotu na tym rynku2. Edukowanie własnej bazy ludzkiej, z udziałem platform SKwP, oraz kategoryczny wymóg przesyłania zaświadczeń na powiązane korporacje zewnętrzne w rygorach outsourcingowych (przy jednoczesnym braku stosowania wyizolowanej reguły nielegalnego z definicji de-risking’u dla osób pełniących role polityczne – PEP)4 stają się barierą zaporową przeciw obciążeniom karnym i strzeże prywatności analityka na linii GIIF (nie obawiając się mrzonki ratunkowej zwanej czynnym żalem k.k.s33). Wiedza ta i jej odpowiednia transpozycja na papier decyduje dziś o biznesowym zaufaniu i przetrwaniu dla polskich instytutów doradztwa biznesowego w najbliższym, ustandaryzowanym przez dyrektywy FATF, trzydziestoleciu.
Informacje przedstawione w niniejszym wpisie mają charakter wyłącznie edukacyjny, informacyjny i ogólny. Nie stanowią one porady prawnej, podatkowej ani finansowej, nie są też wiążącą interpretacją przepisów prawa w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (AML/CFT).
Treści te nie stanowią również oferty w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Sytuacja każdego biura rachunkowego jest indywidualna, a przepisy ulegają częstym zmianom. W celu uzyskania profesjonalnego wsparcia dopasowanego do profilu prowadzonej działalności, zaleca się konsultację z radcą prawnym, adwokatem lub specjalistą ds. compliance. Autor oraz wydawca bloga nie ponoszą odpowiedzialności za jakiekolwiek decyzje podjęte na podstawie informacji zawartych w tym artykule.
Cytowane prace
- Księgowi a przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu – Ministerstwo Finansów, https://mf-arch2.mf.gov.pl/c/document_library/get_file?uuid=fe06a1a3-e7f5-4f93-8636-dcefea177fbb&groupId=764034
- AML/CFT 2026 w Polsce — wprowadzenie do reżimu – Legal Geek, https://legalgeek.pl/blog/aml-wprowadzenie-do-aml-cft/
- Czym jest procedura AML i dlaczego jest tak ważna? – Pomoc serwisu ifirma.pl, https://pomoc.ifirma.pl/pomoc-artykul/czym-jest-procedura-aml-i-dlaczego-jest-tak-wazna/
- Wymogi AML dla biur rachunkowych – obowiązki, procedury i kary w 2025, https://systemaml.pl/kompendium/wymogi-aml-dla-biur-rachunkowych/
- Nowelizacja ustawy AML – co zmienia dla biur rachunkowych – Kancelaria RPMS, https://rpms.pl/nowelizacja-ustawy-aml-co-zmienia-dla-biur-rachunkowych/
- Obowiązki biur rachunkowych w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy – GOFIN.pl, https://www.gofin.pl/kariera-ksiegowego/uslugowe-prowadzenie-ksiag-rachunkowych/47448/obowiazki-biur-rachunkowych-w-zakresie-przeciwdzialania-praniu-pieniedzy
- Funkcja księgowa i podatkowa w grupie i jej obowiązki na gruncie ustawy o AML, https://kpmg.com/pl/pl/wiedza/podatki/funkcja-ksiegowa-i-podatkowa-w-grupie-i-jej-obowiazki-na-gruncie-ustawy-o-aml-blog-podatkowy.html
- AML dla biura rachunkowego – nowe obowiązki – Kinga Konopelko | Radca prawny – umowy, RODO, AI, e-commerce dla firm, https://kingakonopelko.pl/aml-dla-biura-rachunkowego/
- Czy Twoje biuro rachunkowe spełnia wszystkie obowiązki wynikające z przepisów o AML?, https://amlex.pl/czy-twoje-biuro-rachunkowe-spelnia-wszystkie-obowiazki-wynikajace-z-przepisow-o-aml/
- Pranie brudnych pieniędzy a procedura AML w biurze rachunkowym, https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-pranie-brudnych-pieniedzy-procedura-aml-w-biurze-rachunkowym
- Bożenna Piątkowska1DF Klaudia Skelnik2DF – Probacja, https://probacja.com/api/files/view/2025067.pdf
- [Instytucje obowiązane; definicje] – Art. 2. – Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. – Dz.U.2025.644 t.j. – ustawy, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/przeciwdzialanie-praniu-pieniedzy-oraz-finansowaniu-terroryzmu-18708093/art-2
- Świadczenie usług księgowych a obowiązki AML. Kiedy spółka z grupy staje się instytucją obowiązaną? – Gekko Taxens Akademia, https://gtakademia.pl/swiadczenie-uslug-ksiegowych-a-obowiazki-aml-kiedy-spolka-z-grupy-staje-sie-instytucja-obowiazana/
- Komunikat nr 114 skierowany do instytucji obowiązanych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 15, 15a oraz 17 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu – Ministerstwo Finansów – Gov.pl, https://www.gov.pl/web/finanse/komunikat-nr-114-skierowany-do-instytucji-obowiazanych-o-ktorych-mowa-w-art-2-ust-1-pkt-15-15a-oraz-17-ustawy-o-przeciwdzialaniu-praniu-pieniedzy-oraz-finansowaniu-terroryzmu
- Instytucje obowiązane a przeciwdziałanie praniu pieniędzy – iAML, https://www.iaml.com.pl/wiedza/instytucje-obowiazane/
- Procedura AML dla biura rachunkowego wzór – kompleksowy przewodnik – KIPG, https://kipg.pl/procedura-aml-dla-biura-rachunkowego-wzor-do-wdrozenia-krok-po-kroku/
- Kary AML 2025 – wysokość, statystyki i jak ich uniknąć, https://systemaml.pl/kompendium/kary-nakladane-na-osoby-fizyczne-spolki-i-instytucje-finansowe/
- Procedura AML (przeciwdziałanie praniu pieniędzy) – Skorzystaj z wdrożenia, https://procedura-aml.pl/
- Wewnętrzna procedura w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu – e-druki, https://e-druki.pl/assets/pdf/34688901.pdf
- Kary za brak AML w firmie, sprawdź co grozi przedsiębiorcom! – Poradnik Przedsiębiorcy, https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-kary-za-brak-aml-w-firmie
- Komunikat nr 114 skierowany do instytucji obowiązanych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 15, 15a oraz 17 ustawy o przeciwdz – Gov.pl, https://www.gov.pl/attachment/04f3eea2-bc76-4f2b-9d5b-2be8d04f32c4
- Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu – dlaczego dotyczy biur rachunkowych? – Edumeo.pl, https://edumeo.pl/ustawa-o-przeciwdzialaniu-praniu-pieniedzy-i-finansowaniu-terroryzmu-dlaczego-dotyczy-biur-rachunkowych/
- Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. – Dz.U.2025.644 t.j. – OpenLEX – ustawy, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/przeciwdzialanie-praniu-pieniedzy-oraz-finansowaniu-terroryzmu-18708093
- Przepisy AML dla biur rachunkowych – lipiec 2025 to ważny termin! – Amlex, https://amlex.pl/przepisy-aml-dla-biur-rachunkowych-lipiec-2025-to-wazny-termin/
- Obowiązki AML. Sprawdź, co mówi ustawa! – Krajowa Izba Księgowych, https://kik.edu.pl/aktualnosci/obowiazki-aml-sprawdz-co-mowi-ustawa/
- Jak wdrożyć w firmie procedury AML? | Sawaryn i Partnerzy sp.k., https://sawaryn.com/publikacje/jak-wdrozyc-w-firmie-procedury-aml/
- Przegląd kar administracyjnych nakładanych przez GIIF, https://rsplegal.pl/przeglad-kar-administracyjnych-nakladanych-przez-giif/
- 50 000 zł kary dl GIIF za brak procedur AML – Staniek&Partners, https://staniekandpartners.pl/blog/50-tysiecy-kary-za-brak-wdrozenia-procedur-aml-czego-uczy-przypadek-giif-sp-z-o-o/
- AML – Inforlex, https://www.inforlex.pl/temat/MOD269
- Najważniejsze zmiany ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (AML) – PKF Polska, https://www.pkfpolska.pl/najwazniejsze-zmiany-ustawy-o-przeciwdzialaniu-praniu-pieniedzy-oraz-finansowaniu-terroryzmu-aml-5012
- SPRAWOZDANIE Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z realizacji ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu – Gov.pl, https://www.gov.pl/attachment/005c4695-18a9-4e4e-9195-81b36f3514c5
- Kara administracyjna nałożona przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej – Ministerstwo Finansów – Portal Gov.pl, https://www.gov.pl/web/finanse/kara-administracyjna-nalozona-przez-generalnego-inspektora-informacji-finansowej-59
- Transakcje ponadprogowe w biurach rachunkowych a instytucja czynnego żalu : Zarys problematyki – Repozytorium Uniwersytetu Wrocławskiego, https://repozytorium.uni.wroc.pl/Content/140605/PDF/08_D_Wasiak_U_Goral_Transakcje_ponadprogramowe_w_biurach_rachunkowych_a_instytucja_czynnego_zalu.pdf
- Zawiadomienia do GIIF — art. 74, 86, 90 Ustawy AML w… – Legal Geek, https://legalgeek.pl/blog/aml-zawiadomienia-giif/
- Rynek usług aptecznych a polski system przeciwdziałania praniu pieniędzy. Zarys problematyki – ResearchGate, https://www.researchgate.net/publication/381811864_Rynek_uslug_aptecznych_a_polski_system_przeciwdzialania_praniu_pieniedzy_Zarys_problematyki
- Kary w AML dla instytucji nieprzestrzegających przepisów – Poradnik Przedsiębiorcy, https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-kary-w-aml-dla-instytucji-nieprzestrzegajacych-przepisow
- Przegląd Prawa i Administracji – Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, https://wuwr.eu/wp-content/uploads/2024/10/971-743-pb.pdf
- Dyrektor Maciej Kędzierski – Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu – ksiegowosc.infor.pl – 21 sierpnia 2018 r. – Wywiady – Ministerstwo Finansów, https://mf-arch2.mf.gov.pl/web/bip/ministerstwo-finansow/dla-mediow/wywiady/eksperci-mf/-/asset_publisher/P3qp/content/dyrektor-maciej-kedzierski-przeciwdzialanie-praniu-pieniedzy-oraz-finansowaniu-terroryzmu-ksiegowosc-infor-pl-21-sierpnia-2018-r?redirect=https%3A%2F%2Fmf-arch2.mf.gov.pl%2Fweb%2Fbip%2Fministerstwo-finansow%2Fdla-mediow%2Fwywiady%2Feksperci-mf%3Fp_p_id%3D101_INSTANCE_P3qp%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26p_p_col_id%3Dcolumn-2%26p_p_col_count%3D1%26_101_INSTANCE_P3qp_advancedSearch%3Dfalse%26_101_INSTANCE_P3qp_keywords%3D%26_101_INSTANCE_P3qp_delta%3D5%26_101_INSTANCE_P3qp_cur%3D4%26_101_INSTANCE_P3qp_andOperator%3Dtrue
- Nawet małe biura rachunkowe muszą się podporządkować pod Ustawę o ochronie sygnalistów – Edumeo – Szkolenia AML, https://platforma.edumeo.pl/nawet-male-biura-rachunkowe-musza-sie-podporzadkowac-pod-ustawe-o-ochronie-sygnalistow/
- Ochrona sygnalistów w biurze rachunkowym – Faktura XL, https://www.fakturaxl.pl/ochrona-sygnalistow-w-biurze-rachunkowym
- Kto jest zobowiązany do wdrożenia ochrony sygnalistów i jak takie wdrożenie przeprowadzić – Kancelaria RPMS, https://rpms.pl/kto-jest-zobowiazany-do-wdrozenia-ochrony-sygnalistow-i-jak-takie-wdrozenie-przeprowadzic/
- [Podmioty objęte przepisami rozdziału] – Art. 23. – Ochrona sygnalistów. – Dz.U.2024.928, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/ochrona-sygnalistow-21988763/art-23
- Które firmy są objęte Ustawą o ochronie sygnalistów? | Sawaryn i Partnerzy sp.k., https://sawaryn.com/publikacje/ktore-firmy-sa-objete-ustawa-o-sygnalistach/
- Nowe obowiązki biur rachunkowych w związku z ochroną sygnalistów – JPK.info, https://jpk.info.pl/aktualnosci/2024/sygnalisci-w-biurach-rachunkowych/
- Sygnalista w biurze rachunkowym – jak wdrożyć procedury? – Poradnik Przedsiębiorcy, https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-sygnalista-w-biurze-rachunkowym-nowe-obowiazki-dla-biur
- Sygnaliści w biurze rachunkowym działającym jako JDG i niezatrudniającym pracowników, https://ikidp.pl/blog/sygnalisci-w-biurze-rachunkowym-dzialajacym-jako-jdg-i-niezatrudniajacym-pracownikow/
- Sygnaliści w biurze rachunkowym – nowe obowiązki biura rachunkowego | enova.pl, https://enova.pl/blog/sygnalisci-w-biurze-rachunkowym-nowe-obowiazki-biura-rachunkowego/
- Obowiązek szkoleniowy określony w ustawie AML – komunikat GIIF, UKNF i NBP, https://www.knf.gov.pl/komunikacja/komunikaty?articleId=92572&p_id=18
- Obowiązek szkoleniowy w ustawie AML – PIBR, https://www.pibr.org.pl/pl/aktualnosci/2411,Obowiazek-szkoleniowy-w-ustawie-AML
- Generalny Inspektor wznawia program szkoleniowy AML/CFT, https://skwp.pl/aktualnosc/generalny-inspektor-wznawia-program-szkoleniowy-aml-cft/
- Komunikat GIIF dotyczący kursu e-learningowego „przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu” – Komunikaty – Generalny Inspektor Informacji Finansowej – Ministerstwo Finansów, https://mf-arch2.mf.gov.pl/web/bip/ministerstwo-finansow/dzialalnosc/giif/komunikaty/-/asset_publisher/8KnM/content/id/5982174
- Stowarzyszenie Księgowych w Polsce Oddział Okręgowy w Krakowie, https://skwp.krakow.pl/oddzial/krakow/
- Stowarzyszenie Księgowych w Polsce Oddział Okręgowy w Krakowie, https://skwp.krakow.pl/
- Terminy szkoleń i kursów – Stowarzyszenie Księgowych w Polsce Oddział Okręgowy w Krakowie, https://skwp.krakow.pl/terminy-szkolen-i-kursow/
- Szkolenia i kursy online – Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, https://skwp.pl/co-robimy/dla-ksiegowych-i-kandydatow/szkolenia/kursy-i-szkolenia-online/
- Komisja Biur Rachunkowych przy SKwP – Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, https://skwp.pl/biurarachunkowe/
- Profesjonalne zarządzanie biurem rachunkowym – poradnik praktyczny, https://skwp.pl/aktualnosc/profesjonalne-zarzadzanie-biurem-rachunkowym-poradnik-praktyczny/
- Lektury księgowego – Profesjonalne zarządzanie biurem rachunkowym – Rachunkowość, https://rachunkowosc.com.pl/lektury-ksiegowego-profesjonalne-zarzadzanie-biurem-rachunkowym
- Profesjonalne Zarządzanie Biurem Rachunkowym – Poradnik Praktyczny, https://skwp.pl/aktualnosc/profesjonalne-zarzadzanie-biurem-rachunkowym-poradnik-praktyczny-2/
- AML dla biur rachunkowych – po co i dlaczego? – Sprytne biuro, https://sprytnebiuro.pl/aml-dla-biur-rachunkowych-po-co/
- Pranie brudnych pieniędzy (art. 299 KK) – Kancelaria Adwokacka Oskar Skoczylas, https://adwokat-skoczylas.pl/pranie-brudnych-pieniedzy/
- Kto składa czynny żal – biuro rachunkowe czy podatnik? – PG Partner Gospodarczy, https://partner-gospodarczy.pl/kto-sklada-czynny-zal-biuro-rachunkowe-czy-podatnik/
- Encyklopedia prawa – Czynny żal w prawie karnym skarbowym – INFOR.PL, https://www.infor.pl/prawo/encyklopedia-prawa/c/5749953,czynny-zal-w-prawie-karnym-skarbowym.html
- Nie zrobiliście tego do 30 kwietnia? Grożą za to surowe, finansowe kary – Infor.pl, https://www.infor.pl/twoje-pieniadze/podatki/7572547,nie-zrobiliscie-tego-do-30-kwietnia-groza-za-to-surowe-finansowe-kar.html
- dariusz wasiak – Google Scholar, https://scholar.google.com/citations?user=HSazLdwAAAAJ&hl=pl
- AML dla biur rachunkowych – Akademia LTCA, https://akademialtca.pl/blog/aml-dla-biur-rachunkowych
