Ograniczony obowiązek podatkowy – usługi za granicą JDG

TL;DR

Dowiesz się, jak ustawa PIT rozróżnia nieograniczony i ograniczony obowiązek podatkowy względem dochodów osiąganych w Polsce
Zobaczysz, kiedy polska JDG pobiera zryczałtowany podatek od wynagrodzenia kontrahenta zagranicznego
Otrzymasz checklistę weryfikacyjną dla transakcji z zagranicznymi usługodawcami

Odpowiedź w skrócie

Ograniczony obowiązek podatkowy dotyczy osób bez miejsca zamieszkania w Polsce – opodatkowaniu w Polsce podlegają tylko ich dochody osiągane na terytorium kraju. Mechanizm wynika z art. 29 ust. 1 ustawy PIT i przewiduje zryczałtowany podatek dochodowy od określonych usług, możliwy do obniżenia certyfikatem rezydencji.

Polskie JDG coraz częściej współpracują z kontrahentami z zagranicy – kupują usługi doradcze od zagranicznych specjalistów albo same świadczą prace montażowe i serwisowe poza granicami kraju. Każda taka transakcja może rodzić pytanie o miejsce opodatkowania, obowiązek poboru zryczałtowanego podatku i rolę certyfikatu rezydencji.

Poniższy poradnik przedstawia mechanikę ograniczonego obowiązku podatkowego, katalog usług objętych art. 29 ust. 1 ustawy PIT, znaczenie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz trzy przykłady z relacji polsko-niemieckiej.

Nieograniczony obowiązek – rezydenci

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania w Polsce podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów. Za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce uważa się:

osobę fizyczną posiadającą w Polsce główny ośrodek interesów życiowych,
osobę fizyczną przebywającą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Gdy centrum interesów życiowych znajduje się w Polsce, ale dochody pochodzą również z zagranicy, zastosowanie mogą mieć umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarte między państwami.

Ograniczony obowiązek – art. 29 ust. 1

Osoby niemieszkające w Polsce podlegają opodatkowaniu w Polsce wyłącznie od dochodów osiąganych na jej terytorium – to definicja ograniczonego obowiązku podatkowego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy PIT pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów osiąganych w Polsce przez osoby zagraniczne z tytułu:

otrzymanych odsetek z udzielonej pożyczki,
uzyskania praw autorskich, znaków towarowych, wzorów, know-how,
działalności widowiskowej, rozrywkowej lub sportowej wykonywanej przez osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania za granicą,
należnych opłat za wywóz ładunków i pasażerów przyjętych w portach polskich przez zagraniczne przedsiębiorstwa morskiej żeglugi handlowej, z wyjątkiem tranzytów,
przychodów uzyskanych w Polsce przez zagraniczne przedsiębiorstwa żeglugi powietrznej,
usług doradczych, księgowych, badania rynku, prawnych, reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń,
świadczeń o podobnym charakterze.

Zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy PIT jeśli przychody zagranicznego podmiotu pochodzą z zagranicznego zakładu położonego w Polsce, stosuje się reguły z art. 29 ust. 1 (pod warunkiem że podatnik posiada zaświadczenie o istnieniu zakładu wydane przez właściwy organ).

Certyfikat rezydencji i umowy o UPO

Uniknięcie albo obniżenie zryczałtowanego podatku jest możliwe przy otrzymaniu certyfikatu rezydencji w połączeniu z odpowiednimi zapisami umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Certyfikat rezydencji to zaświadczenie wydane przez zagraniczny urząd skarbowy potwierdzające miejsce właściwe dla opodatkowania danej osoby podatkiem dochodowym. Bez certyfikatu polska JDG nabywająca usługi z katalogu z art. 29 ust. 1 musi pobrać zryczałtowany podatek u źródła. Z certyfikatem – może zastosować obniżoną stawkę albo zwolnienie wynikające z umowy.

Usługi w Polsce i w Niemczech

Przykład 1. Bartosz prowadzi JDG w branży mechanicznej. Zamierza realizować usługi budowlane w Polsce i w Niemczech, korzystając z maszyn niemieckiego kontrahenta, na rzecz którego wypłaca należności licencyjne za najem.

Jeśli Bartosz ma miejsce zamieszkania w Polsce i nie prowadzi w Niemczech zakładu zgodnie z umową o UPO, wszystkie swoje dochody opodatkowuje w Polsce. W kwestii wypłaty należności licencyjnych dla niemieckiego kontrahenta – zgodnie z umową polsko-niemiecką, o ile podmiot zagraniczny w dniu wypłaty jest właścicielem należności, korzystający ma prawo obniżyć stawkę podatku do 5% kwoty brutto tych należności, pod warunkiem udokumentowania miejsca siedziby kontrahenta certyfikatem rezydencji.

Potwierdza to interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 4 lutego 2014 r., sygn. IPPB5/423-971/13-2/RS.

Usługi zarządzania i audytu

Przykład 2. Krzysztof prowadzi polską JDG. Nabywa od niemieckiej osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą usługi zarządzania firmą. Niemiecki podmiot wystawia fakturę.

Krzysztof co do zasady musi pobrać zryczałtowany podatek dochodowy od wynagrodzenia wypłaconego niemieckiej osobie. Gdyby otrzymał certyfikat rezydencji (główne miejsce opodatkowania znajduje się w państwie zamieszkania osoby zagranicznej), wówczas – uwzględniając umowę o UPO – całe przychody z usług zarządzania mogą być opodatkowane w Niemczech, pod warunkiem że niemiecka osoba nie posiada w Polsce żadnego zakładu.

Inaczej wygląda sytuacja przy usługach audytu i kontroli. Należności wypłacone podmiotowi zagranicznemu za usługi audytu i kontroli jakości nie zostały wymienione w katalogu z art. 29 ust. 1 – nie podlegają zryczałtowanemu podatkowi.

Potwierdza to interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 12 listopada 2014 r., sygn. IBPBI/2/423-1037/14/BG.

Montaż i serwis za granicą

Przykład 3. Karolina prowadzi JDG zajmującą się instalacjami klimatyzacji – świadczy usługi montażu i serwisu w Polsce i w Niemczech.

Jeśli Karolina podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu (centrum interesów życiowych w Polsce) i nie osiąga przychodów za pomocą zagranicznego zakładu w Niemczech – opodatkowuje całość dochodów w Polsce. Przez zagraniczny zakład rozumie się m.in.:

stałą placówkę,
siedzibę zarządu,
filię,
biuro,
fabrykę,
warsztat,
kopalnię, źródło ropy naftowej lub gazu, kamieniołom albo inne miejsce wydobycia zasobów naturalnych,
plac budowy, prace konstrukcyjne, prace montażowe lub instalacyjne trwające dłużej niż dwanaście miesięcy.

Klucz: jeśli za pomocą zakładu w Niemczech polska JDG osiąga przychody z prowadzonej tam działalności gospodarczej, część tych dochodów może podlegać opodatkowaniu w Niemczech.

Krok po kroku w systemie Fiskomat

Przy wprowadzaniu kontrahenta zagranicznego oznacz jego status podatkowy i kraj rezydencji.
Załącz certyfikat rezydencji do karty kontrahenta – to dokument źródłowy do zastosowania umowy o UPO.
Dla nabytych usług z katalogu art. 29 ust. 1 użyj schematu księgowego z poborem zryczałtowanego podatku u źródła.
Zaznacz, czy ma być zastosowana stawka z umowy (wymaga aktywnego certyfikatu) lub stawka krajowa.
Wygeneruj informację IFT-1/IFT-1R dla zagranicznego usługodawcy.
Zweryfikuj ujęcie w deklaracji PIT-8AR (płatnik podatku zryczałtowanego).

FAQ

Kiedy mam ograniczony obowiązek podatkowy w Polsce?

Gdy nie masz miejsca zamieszkania w Polsce – nie posiadasz tu centrum interesów życiowych ani nie przebywasz dłużej niż 183 dni w roku. Wówczas opodatkowaniu w Polsce podlegają tylko dochody osiągane na terytorium Polski.

Czy bez certyfikatu rezydencji mogę zastosować stawkę z umowy o UPO?

Nie. Stawka z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania wymaga udokumentowania rezydencji podatkowej kontrahenta certyfikatem wydanym przez właściwy organ państwa rezydencji.

Czy usługi audytu podlegają zryczałtowanemu podatkowi z art. 29 ust. 1?

Nie. Audyt i kontrola jakości nie zostały wymienione w katalogu – polska JDG nabywająca te usługi od zagranicznej osoby fizycznej nie pobiera podatku u źródła. Potwierdza to interpretacja sygn. IBPBI/2/423-1037/14/BG.

Co oznacza zagraniczny zakład w przypadku prac montażowych?

Plac budowy, prace konstrukcyjne, prace montażowe lub instalacyjne stanowią zakład tylko wtedy, gdy trwają dłużej niż dwanaście miesięcy. Poniżej tego okresu nie powstaje zakład w rozumieniu umowy o UPO.

Jaka stawka obowiązuje przy należnościach licencyjnych z Niemiec?

Zgodnie z umową polsko-niemiecką – przy spełnieniu warunków (własność należności w dniu wypłaty, certyfikat rezydencji) – można obniżyć stawkę do 5% kwoty brutto. Potwierdza to interpretacja sygn. IPPB5/423-971/13-2/RS.

Jak ustalić centrum interesów życiowych?

Ustawa nie zawiera zamkniętej definicji. Bierze się pod uwagę miejsce zamieszkania rodziny, lokalizację majątku, miejsce wykonywania głównej działalności zarobkowej, miejsce stałego pobytu.

Podsumowanie

Ograniczony obowiązek podatkowy oznacza opodatkowanie w Polsce wyłącznie dochodów osiąganych na jej terytorium. Art. 29 ust. 1 ustawy PIT wskazuje katalog usług, od których polska JDG jako płatnik pobiera zryczałtowany podatek dochodowy – doradcze, księgowe, badania rynku, prawne, reklamowe, zarządzania, przetwarzania danych, rekrutacji, gwarancji. Certyfikat rezydencji w połączeniu z umową o UPO pozwala obniżyć albo wyeliminować obciążenie. Dla polskiej JDG świadczącej usługi za granicą kluczowa jest analiza, czy nie powstaje zagraniczny zakład – dla prac montażowych granicą jest dwanaście miesięcy.

Co warto przeczytać dalej

Zobacz też

Eksport usług — faktura dla zagranicznego klienta i VAT-UE