TL;DR
- Dowiesz się, które spółki jawne i partnerskie składają oświadczenie zamiast rocznego sprawozdania finansowego oraz na jakiej podstawie prawnej
- Zobaczysz przykłady rozróżnienia obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych od podatkowej księgi przychodów i rozchodów wokół progu 2 500 000 euro (od roku obrotowego 2025)
- Otrzymasz checklistę poprawnego złożenia oświadczenia o braku obowiązku sporządzenia sprawozdania finansowego do KRS
—
Oświadczenie o braku obowiązku sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego składają spółki jawne osób fizycznych i spółki partnerskie, których przychody netto za poprzedni rok obrotowy wyniosły mniej niż równowartość 2 500 000 euro (od roku obrotowego 2025; w 2026 r. to 10 646 500 zł) i które nie prowadzą ksiąg rachunkowych. Oświadczenie składa się elektronicznie do rejestru sądowego w terminie sześciu miesięcy od zakończenia roku obrotowego.
—
Część podmiotów objętych ustawą o rachunkowości nie sporządza rocznego sprawozdania finansowego. W ich przypadku przepisy przewidują jednak odrębny obowiązek: złożenie oświadczenia o braku obowiązku sporządzenia i złożenia rocznego sprawozdania finansowego. Dotyczy to przede wszystkim spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, które rozliczają działalność na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
Niniejszy artykuł wyjaśnia, kto i kiedy składa to oświadczenie, jaką rolę odgrywa próg 2 500 000 euro (obowiązujący od roku obrotowego 2025) oraz jak wygląda procedura przesłania dokumentu do rejestru sądowego. Omówiono również zasady prowadzenia ewidencji księgowej przez spółki jawne i partnerskie, ponieważ to one przesądzają o powstaniu obowiązku sprawozdawczego.
Spis treści
- Podstawa prawna oświadczenia
- Kogo dotyczy obowiązek złożenia oświadczenia
- Próg 2 500 000 euro a obowiązek prowadzenia ksiąg
- Zasady prowadzenia ewidencji przez spółki jawne i partnerskie
- Transparentność podatkowa spółek osobowych
- Termin i forma złożenia oświadczenia
- FAQ
- Podsumowanie merytoryczne
—
Podstawa prawna oświadczenia
Analiza obowiązku opiera się na treści art. 70a ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem kierownik jednostki będącej spółką jawną osób fizycznych lub spółką partnerską, której przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy wyniosły mniej niż równowartość w walucie polskiej 2 500 000 euro (od roku obrotowego 2025 r.; do 2024 r. próg wynosił 2 000 000 euro; w 2026 r. limit w złotych wynosi 10 646 500 zł) i która nie stosuje zasad rachunkowości określonych ustawą na podstawie art. 2 ust. 2, składa we właściwym rejestrze sądowym oświadczenie o braku obowiązku sporządzenia i złożenia rocznego sprawozdania finansowego.
Z brzmienia przepisu wynikają trzy przesłanki łączne. Regulacja obejmuje wyłącznie spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie. Odnosi się do podmiotów, których przychody netto za poprzedni rok obrotowy nie osiągnęły równowartości 2 500 000 euro (od roku obrotowego 2025). Wskazane spółki nie stosują przy tym zasad rachunkowości określonych w art. 2 ust. 2 ustawy.
Art. 2 ust. 2 ustawy o rachunkowości pozwala wybranym podmiotom dobrowolnie przyjąć zasady rachunkowości określone ustawą. Mogą z tej możliwości skorzystać osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku, jeżeli ich przychody netto za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość 2 500 000 euro (od roku obrotowego 2025). Stosowanie tych zasad można rozpocząć od początku następnego roku obrotowego.
Podmioty korzystające z dobrowolnego wyboru ksiąg rachunkowych są obowiązane zawiadomić o tym urząd skarbowy właściwy w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym przed rozpoczęciem roku obrotowego, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Osoby fizyczne lub wspólnicy spółek cywilnych osób fizycznych mogą złożyć takie zawiadomienie poprzez CEIDG.
—
Kogo dotyczy obowiązek złożenia oświadczenia
Obowiązek sporządzenia sprawozdania finansowego powstaje wyłącznie przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych. Prowadzenie ksiąg rachunkowych jest natomiast obligatoryjne dopiero po przekroczeniu progu 2 500 000 euro (od roku obrotowego 2025; w 2026 r. to 10 646 500 zł) z tytułu przychodów ze sprzedaży towarów i produktów.
Spółki jawne oraz spółki partnerskie, które nie przekroczyły tego progu, mogą nie składać rocznego sprawozdania finansowego. W zamian konieczne jest sporządzenie i przesłanie oświadczenia o braku takiego obowiązku. Dokument ten zastępuje sprawozdanie i potwierdza, że spółka nie była zobowiązana do jego przygotowania.
Inaczej wygląda sytuacja spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, które stosują przepisy ustawy o rachunkowości. Takie podmioty sporządzają sprawozdanie finansowe i składają je do KRS na zasadach ogólnych. W tym przypadku oświadczenie z art. 70a nie znajduje zastosowania, ponieważ powstaje pełny obowiązek sprawozdawczy.
Rozróżnienie sprowadza się więc do jednego kryterium. Jeżeli spółka prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów, składa oświadczenie o braku obowiązku sporządzenia sprawozdania. Jeżeli prowadzi księgi rachunkowe, sporządza i składa sprawozdanie finansowe wraz z pozostałymi dokumentami.
—
Próg 2 500 000 euro a obowiązek prowadzenia ksiąg
Spółki jawne osób fizycznych i spółki partnerskie, które za poprzedni rok obrotowy nie osiągnęły przychodów ze sprzedaży towarów i produktów o równowartości 2 500 000 euro (od roku obrotowego 2025; w 2026 r. to 10 646 500 zł), nie mają obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych. Mogą prowadzić ewidencję w postaci podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
Skutkiem prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów jest brak obowiązku złożenia rocznego sprawozdania finansowego do właściwych organów przyjmujących sprawozdania. To właśnie te podmioty składają oświadczenie zamiast sprawozdania.
Spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie stosujące przepisy ustawy o rachunkowości sporządzają i składają do KRS swoje sprawozdania finansowe w terminie 15 dni od daty ich zatwierdzenia. W takim przypadku zastosowanie mają przepisy ogólne.
Zgodnie z art. 69 ustawy o rachunkowości kierownik jednostki składa we właściwym rejestrze sądowym roczne sprawozdanie finansowe, sprawozdanie z badania, jeżeli podlegało ono badaniu, odpis uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty, a w przypadku jednostek, o których mowa w art. 49 ust. 1, także sprawozdanie z działalności – w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego.
Próg 2 500 000 euro wyznacza więc granicę między dwoma reżimami (od roku obrotowego 2025). Poniżej progu spółka prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów oraz składa oświadczenie. Powyżej progu spółka prowadzi księgi rachunkowe oraz składa pełny komplet dokumentów sprawozdawczych.
—
Zasady prowadzenia ewidencji przez spółki jawne i partnerskie
Zasady ewidencji księgowej wynikają z przepisów ustawy o PIT. Zgodnie z art. 24a ust. 1 ustawy o PIT osoby fizyczne, przedsiębiorstwa w spadku, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów albo księgi rachunkowe, zgodnie z przepisami o rachunkowości.
Prowadzenie ksiąg podatkowych odbywa się w sposób zapewniający ustalenie dochodu lub straty, podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy. Ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych uwzględnia informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 22a-22o ustawy o PIT.
Art. 24a ust. 4 ustawy o PIT wskazuje, kiedy powstaje obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych. Dotyczy on osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody w rozumieniu art. 14 za poprzedni rok podatkowy wyniosły co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości, czyli 2 500 000 euro (od roku obrotowego 2025; w 2026 r. to 10 646 500 zł; do 2024 r. wynosiła 2 000 000 euro).
Po przekroczeniu limitu spółka jawna lub partnerska jest zobligowana do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Zastosowanie znajduje wówczas art. 24 ust. 1 ustawy o PIT. Zgodnie z nim u podatników prowadzących księgi rachunkowe za dochód z działalności gospodarczej uważa się dochód wykazany na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg, zmniejszony o dochody wolne od podatku i zwiększony o wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów, zaliczone uprzednio w ciężar kosztów uzyskania przychodów.
Wybór rodzaju ewidencji zależy zatem od wielkości przychodu ze sprzedaży. W zależności od jego wartości spółka jawna oraz spółka partnerska prowadzi albo księgi rachunkowe, albo podatkową księgę przychodów i rozchodów.
—
Transparentność podatkowa spółek osobowych
Spółki jawne oraz spółki partnerskie są podmiotami transparentnymi podatkowo. Oznacza to, że podatnikami rozliczającymi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej są wspólnicy spółek, a nie sama spółka.
Mimo transparentności podatkowej obie formy podlegają rejestracji w KRS jako spółki osobowe. Połączenie tych cech tłumaczy konstrukcję obowiązków sprawozdawczych. Rozliczenie podatku dochodowego następuje na poziomie wspólników, natomiast obowiązki rejestrowe i sprawozdawcze realizowane są na poziomie spółki.
Z tego powodu oświadczenie o braku obowiązku sporządzenia sprawozdania finansowego składane jest przez spółkę do rejestru sądowego, a nie przez poszczególnych wspólników. Dokument potwierdza status spółki w zakresie obowiązku sprawozdawczego za dany rok obrotowy.
Transparentność podatkowa nie zwalnia spółki z obowiązków wynikających z ustawy o rachunkowości. Nawet jeśli rozliczenie dochodu odbywa się u wspólników, sama spółka pozostaje jednostką, do której odnoszą się przepisy o sprawozdawczości oraz o ewidencji księgowej.
—
Termin i forma złożenia oświadczenia
Oświadczenie składa się w terminie do końca szóstego miesiąca po zakończeniu roku obrotowego. Jeżeli rok obrotowy odpowiada rokowi kalendarzowemu, termin upływa 30 czerwca.
Przepisy wprowadzone w związku z pandemią koronawirusa nie odnosiły się do tego terminu. W konsekwencji termin złożenia oświadczenia nie został w żaden sposób przesunięty i obowiązuje na zasadach ogólnych.
Oświadczenie składa się do KRS w formie elektronicznej. Procedura polega na zalogowaniu się do portalu rejestrowego i wybraniu zakładki „Bezpłatne zgłoszenia dokumentów finansowych”. Dokument przesyłany jest wyłącznie drogą elektroniczną.
Należy pamiętać, że oświadczenie o braku obowiązku sporządzania sprawozdania finansowego trzeba przesłać do KRS drogą elektroniczną w terminie do 30 czerwca, jeżeli rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym. Dotrzymanie terminu i formy elektronicznej jest warunkiem prawidłowego dopełnienia obowiązku.
—
FAQ
Które spółki składają oświadczenie zamiast rocznego sprawozdania finansowego?
Oświadczenie składają spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, których przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy wyniosły mniej niż równowartość 2 500 000 euro (od roku obrotowego 2025; w 2026 r. to 10 646 500 zł) i które nie stosują zasad rachunkowości na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Podstawą jest art. 70a ustawy o rachunkowości.
Do kiedy należy złożyć oświadczenie o braku obowiązku sporządzenia sprawozdania finansowego?
Oświadczenie składa się w terminie do końca szóstego miesiąca po zakończeniu roku obrotowego. Jeżeli rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, termin upływa 30 czerwca. Termin ten nie został przesunięty przepisami wprowadzonymi w związku z pandemią koronawirusa.
W jakiej formie składa się oświadczenie do KRS?
Oświadczenie składa się do KRS wyłącznie w formie elektronicznej. Procedura polega na zalogowaniu się do portalu rejestrowego i wybraniu zakładki „Bezpłatne zgłoszenia dokumentów finansowych”. Dokument przesyłany jest drogą elektroniczną.
Co decyduje o obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych przez spółkę jawną lub partnerską?
Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych powstaje po przekroczeniu progu 2 500 000 euro (od roku obrotowego 2025; w 2026 r. to 10 646 500 zł) przychodów za poprzedni rok podatkowy, zgodnie z art. 24a ust. 4 ustawy o PIT. Poniżej tego progu spółka może prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów i wtedy składa oświadczenie zamiast sprawozdania finansowego.
Czy spółka prowadząca księgi rachunkowe też składa oświadczenie?
Nie. Spółka jawna osób fizycznych lub spółka partnerska, która stosuje przepisy ustawy o rachunkowości, sporządza sprawozdanie finansowe i składa je do KRS na zasadach ogólnych w terminie 15 dni od dnia zatwierdzenia. W takim przypadku oświadczenie z art. 70a nie ma zastosowania.
Kto rozlicza podatek dochodowy w spółce jawnej i partnerskiej?
Spółki jawne oraz spółki partnerskie są podmiotami transparentnymi podatkowo. Podatnikami rozliczającymi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej są wspólnicy spółek, a nie sama spółka. Obowiązki rejestrowe i sprawozdawcze realizowane są jednak na poziomie spółki zarejestrowanej w KRS.
—
Podsumowanie merytoryczne
Spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie są zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych wyłącznie wtedy, gdy ich przychód netto ze sprzedaży przekracza równowartość 2 500 000 euro (od roku obrotowego 2025; w 2026 r. to 10 646 500 zł). W innym przypadku prowadzą podatkową księgę przychodów i rozchodów.
Spółki rozliczające się na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów nie sporządzają rocznego sprawozdania finansowego. Muszą jednak pamiętać o corocznym obowiązku złożenia do KRS oświadczenia o braku konieczności sporządzania sprawozdania finansowego. Podstawą tego obowiązku jest art. 70a ustawy o rachunkowości.
Dla zachowania zgodności z przepisami istotne jest dotrzymanie terminu sześciu miesięcy od zakończenia roku obrotowego, czyli 30 czerwca przy roku obrotowym pokrywającym się z kalendarzowym, oraz złożenie dokumentu w formie elektronicznej poprzez portal rejestrowy KRS.