- Dowiesz się, jakie trzy kategorie podmiotów zwalnia art. 9 ust. 1d ustawy o CIT z obowiązku JPK_KR_PD
- Zobaczysz analizę interpretacji indywidualnej 0114-KDIP2-2.4010.247.2025.1.PK dotyczącej szpitala
- Otrzymasz checklistę sześciu kroków weryfikacji warunków zwolnienia
—
JPK_KR_PD (Jednolity Plik Kontrolny Księgi Rachunkowe Podatek Dochodowy) to obowiązek elektronicznego prowadzenia ksiąg rachunkowych i ich corocznego przekazywania do urzędu skarbowego przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych. Ustawodawca przewidział trzy enumeratywne kategorie podmiotów zwolnionych z tego wymogu na podstawie art. 9 ust. 1d ustawy o CIT.
Zakres tych wyłączeń jest węższy, niż mogłoby się wydawać. Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 11 lipca 2025 roku (sygn. 0114-KDIP2-2.4010.247.2025.1.PK) potwierdza, że nawet podmioty korzystające ze zwolnienia przedmiotowego w CIT mogą nie spełniać warunków wyłączenia z JPK_KR_PD. Przed wdrożeniem nowych procedur konieczna jest szczegółowa analiza każdego ze zwolnień.
—
Spis treści
- Czym jest JPK_KR_PD i na czym polega obowiązek
- Trzy kategorie zwolnione na podstawie art. 9 ust. 1d CIT
- Zwolnienie z art. 6 ust. 1 ustawy o CIT
- Zwolnienie z art. 27a ustawy o CIT — warunki wyłączności
- Zwolnienie dla podmiotów z uproszczoną ewidencją
- Interpretacja indywidualna — przypadek szpitala
- Checklist sześciu kroków — jak zweryfikować zwolnienie
- Pięć typowych błędów przy ocenie zwolnienia
- FAQ
- Podsumowanie
—
Czym jest JPK_KR_PD i na czym polega obowiązek
JPK_KR_PD to Jednolity Plik Kontrolny obejmujący księgi rachunkowe i dane dotyczące podatku dochodowego. Stanowi elektroniczną strukturę, w której podatnicy CIT prowadzący pełną rachunkowość przekazują swoje księgi właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego po zakończeniu roku podatkowego.
Podstawę prawną stanowi art. 9 ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przepis nakłada dwa obowiązki: prowadzenie ksiąg przy użyciu programów komputerowych oraz przekazanie ich w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej.
Termin przekazania upływa z dniem złożenia zeznania z art. 27 ust. 1 ustawy o CIT albo deklaracji z art. 28r ust. 1 ustawy o CIT. Szczegółowe zasady przesyłania regulują przepisy wydane na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej. Harmonogram wejścia w życie dla poszczególnych grup podatników określa art. 66 ust. 2 ustawy zmieniającej — obowiązek wprowadzany jest etapami.
—
Trzy kategorie zwolnione na podstawie art. 9 ust. 1d CIT
Art. 9 ust. 1d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zwalnia z obowiązku przekazywania JPK_KR_PD trzy kategorie podmiotów:
| Lp. | Kategoria | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| 1 | Podmioty zwolnione podmiotowo od CIT, z wyjątkiem fundacji rodzinnych | art. 6 ust. 1 ustawy o CIT |
| 2 | Podmioty składające zeznanie papierowo, osiągające wyłącznie dochody wolne | art. 27a ustawy o CIT |
| 3 | Podmioty prowadzące uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów | odrębne przepisy |
Katalog jest zamknięty — nie można go rozszerzać przez analogię. Każda kategoria wymaga spełnienia precyzyjnych warunków formalnych. Organy podatkowe stosują tu wykładnię ścisłą, co potwierdza interpretacja indywidualna z 11 lipca 2025 roku.
—
Zwolnienie z art. 6 ust. 1 ustawy o CIT
Pierwsza kategoria to podmioty wymienione w art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych — katalog jednostek korzystających ze zwolnienia podmiotowego w CIT. Należą do niego m.in. jednostki budżetowe oraz państwowe fundusze celowe.
Ustawodawca wprowadził istotne wyłączenie: fundacje rodzinne zostały wprost wykluczone z tej kategorii zwolnień z JPK_KR_PD. Fundacja rodzinna prowadząca księgi rachunkowe podlega więc obowiązkowi przekazywania struktury JPK_KR_PD na zasadach ogólnych, nawet jeśli korzysta ze zwolnienia podmiotowego w CIT.
Kwalifikacja do tej grupy wymaga sprawdzenia zamkniętego katalogu z art. 6 ust. 1 ustawy o CIT. Sama przynależność do sektora publicznego nie przesądza o spełnieniu warunku — konieczne jest precyzyjne umiejscowienie podmiotu w przepisie.
—
Zwolnienie z art. 27a ustawy o CIT — warunki wyłączności
Druga kategoria obejmuje podmioty uprawnione do składania zeznania w postaci papierowej na podstawie art. 27a ustawy o CIT. Skorzystanie z tego zwolnienia wymaga łącznego spełnienia dwóch warunków.
Warunek pierwszy — podatnik osiąga wyłącznie dochody wolne od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o CIT. Słowo „wyłącznie” ma fundamentalne znaczenie interpretacyjne: wszystkie bez wyjątku dochody muszą korzystać ze zwolnienia przedmiotowego. Nawet jeden strumień dochodu podlegający opodatkowaniu wyklucza zastosowanie tego zwolnienia.
Warunek drugi — podatnik nie jest obowiązany do sporządzenia deklaracji lub informacji wymienionych w art. 35 ust. 10, art. 38 ust. 1a i 1b, art. 39 ust. 1–4, art. 42 ust. 1a–4, art. 42a ust. 1 i art. 42e ust. 5 i 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 26 lipca 1991 roku. Podmioty pełniące funkcję płatnika PIT mogą być zobowiązane do sporządzania tych informacji, co wyklucza zwolnienie z JPK_KR_PD.
Oba warunki muszą być spełnione równocześnie i nieprzerwanie w całym roku podatkowym.
—
Zwolnienie dla podmiotów z uproszczoną ewidencją
Trzecia kategoria to podmioty prowadzące uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów. Ta forma ewidencji jest dostępna dla wybranych organizacji pozarządowych — głównie stowarzyszeń i fundacji nieosiągających dochodów powyżej określonego progu i spełniających warunki wskazane w odrębnych przepisach.
Uproszczona ewidencja przychodów i kosztów nie jest tożsama z pełnymi księgami rachunkowymi w rozumieniu ustawy o rachunkowości. To uzasadnia wyłączenie tych podmiotów z obowiązku JPK_KR_PD, który adresowany jest wyłącznie do podmiotów prowadzących pełną rachunkowość.
Przed skorzystaniem ze zwolnienia należy zweryfikować, czy podmiot jest formalnie uprawniony do stosowania tej formy ewidencji i czy jest ona prowadzona zgodnie z przepisami. Błędne stosowanie uproszczonej ewidencji zamiast pełnych ksiąg rachunkowych nie tworzy prawa do zwolnienia z JPK_KR_PD.
—
Interpretacja indywidualna — przypadek szpitala
Restrykcyjne podejście organów podatkowych ilustruje interpretacja indywidualna nr 0114-KDIP2-2.4010.247.2025.1.PK wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w dniu 11 lipca 2025 roku.
Stan faktyczny. Wnioskodawcą był Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej. Szpital korzystał ze zwolnienia przedmiotowego w CIT na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT jako jednostka przeznaczająca dochód na cele statutowe w zakresie ochrony zdrowia. Prowadził księgi rachunkowe przy użyciu programu komputerowego. Zadał pytanie, czy będzie zwolniony z obowiązku przekazywania JPK_KR_PD.
Istota problemu. Przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT przewiduje zwolnienie warunkowe — obejmuje dochody podatników w części przeznaczonej na cele statutowe. Szpital równolegle dokonywał wydatków na cele niestatutowe: składki na PFRON, kary, koszty sądowe i odsetki budżetowe. Zgodnie z art. 16 ustawy o CIT wydatki te nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Szpital rozliczał je podatkowo w deklaracji rocznej.
Stanowisko Dyrektora KIS. Organ uznał, że szpitala nie obejmuje zwolnienie z art. 9 ust. 1d pkt 2 ustawy o CIT. Przepis art. 27a ustawy o CIT wymaga osiągania wyłącznie dochodów wolnych od podatku z art. 17 ust. 1. Ponieważ szpital posiadał dochody podlegające opodatkowaniu, warunek wyłączności nie był spełniony. Obowiązek przesyłania JPK_KR_PD obejmie szpital zgodnie z harmonogramem z art. 66 ust. 2 ustawy zmieniającej.
Praktyczna konkluzja. Interpretacja ma znaczenie dla wszystkich podmiotów korzystających ze zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT: organizacji pożytku publicznego, jednostek ochrony zdrowia, instytucji edukacyjnych. Jeżeli podmiot ponosi wydatki na cele niestatutowe i rozlicza je podatkowo — nie spełnia warunku zwolnienia z JPK_KR_PD, niezależnie od dominującego charakteru swojej działalności.
—
Checklist sześciu kroków — jak zweryfikować zwolnienie
Przed przyjęciem, że dany podmiot jest zwolniony z JPK_KR_PD, należy przeprowadzić analizę według poniższej listy.
Krok 1 — Ustal, czy podmiot jest podatnikiem CIT prowadzącym księgi rachunkowe. Obowiązek z art. 9 ust. 1c ustawy o CIT dotyczy wyłącznie tych podmiotów. Jeżeli jednostka nie jest podatnikiem CIT lub nie prowadzi ksiąg rachunkowych, obowiązek w ogóle nie powstaje.
Krok 2 — Zweryfikuj, czy podmiot figuruje w art. 6 ust. 1 ustawy o CIT. Sprawdź zamknięty katalog podmiotów zwolnionych podmiotowo i upewnij się, że nie zachodzi wyłączenie dla fundacji rodzinnych.
Krok 3 — Przeanalizuj pełną strukturę dochodów. Sprawdź, czy wszystkie dochody podmiotu są wolne od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o CIT. Każdy dochód opodatkowany wyklucza zwolnienie z art. 27a ustawy o CIT.
Krok 4 — Zweryfikuj obowiązki płatnicze i deklaracyjne w PIT. Ustal, czy podmiot pełni funkcję płatnika PIT i czy jest zobowiązany do sporządzania informacji z art. 27a ustawy o CIT (art. 35 ust. 10, art. 38 ust. 1a i 1b, art. 39 ust. 1–4, art. 42 ust. 1a–4, art. 42a ust. 1, art. 42e ust. 5 i 6 ustawy o PIT).
Krok 5 — Sprawdź, czy stosowana ewidencja to faktycznie ewidencja uproszczona. Zweryfikuj uprawnienie do stosowania tej formy i prawidłowość jej prowadzenia.
Krok 6 — Udokumentuj podstawę zwolnienia. Sporządź analizę prawną potwierdzającą spełnienie warunków z art. 9 ust. 1d ustawy o CIT. W przypadku wątpliwości złóż wniosek o interpretację indywidualną do właściwego dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.
—
Pięć typowych błędów przy ocenie zwolnienia
Błąd 1 — Utożsamianie zwolnienia przedmiotowego CIT ze zwolnieniem z JPK_KR_PD. Zwolnienie na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o CIT dotyczy konkretnych dochodów, nie statusu podatkowego podmiotu. Posiadanie choćby jednego dochodu opodatkowanego wyklucza zwolnienie z JPK_KR_PD.
Błąd 2 — Błędne rozumienie warunku wyłączności dochodów wolnych. Nawet jeden strumień dochodu podlegający opodatkowaniu wyklucza zwolnienie z art. 27a ustawy o CIT. Interpretacja sygn. 0114-KDIP2-2.4010.247.2025.1.PK to potwierdza jednoznacznie.
Błąd 3 — Niedoszacowanie skutków obowiązków płatniczych w PIT. Podmioty zatrudniające pracowników mogą być zobowiązane do sporządzania informacji wymienionych w art. 27a ustawy o CIT, co wyklucza to zwolnienie z JPK_KR_PD.
Błąd 4 — Brak dokumentacji uzasadnienia zwolnienia. Podmioty korzystające ze zwolnienia powinny archiwizować analizę prawną potwierdzającą spełnienie warunków. Brak dokumentacji utrudnia obronę stanowiska w trakcie kontroli podatkowej.
Błąd 5 — Pominięcie harmonogramu wdrożenia przy planowaniu. Zmiana statusu dochodowego w trakcie roku może skutkować powstaniem obowiązku. Monitoring warunków zwolnienia powinien być elementem cyklicznej oceny podatkowej, z odniesieniem do terminów z art. 66 ust. 2 ustawy zmieniającej.
—
FAQ
Czy fundacja rodzinna jest zwolniona z JPK_KR_PD?
Fundacja rodzinna nie korzysta ze zwolnienia z art. 9 ust. 1d pkt 1 ustawy o CIT — ustawodawca expressis verbis wyłączył fundacje rodzinne z tej kategorii. Fundacja rodzinna prowadząca księgi rachunkowe podlega obowiązkowi przekazywania JPK_KR_PD na zasadach ogólnych.
Czy organizacja pożytku publicznego jest zwolniona z JPK_KR_PD?
Sam status OPP nie przesądza o zwolnieniu. Organizacja może skorzystać ze zwolnienia z JPK_KR_PD wyłącznie gdy spełnia warunki z art. 9 ust. 1d ustawy o CIT — w szczególności gdy osiąga wyłącznie dochody wolne od podatku z art. 17 ust. 1 ustawy o CIT i nie jest zobowiązana do sporządzania wskazanych informacji z ustawy o PIT.
Kiedy należy przesłać JPK_KR_PD po raz pierwszy?
Termin zależy od kategorii podatnika i wynika z harmonogramu z art. 66 ust. 2 ustawy zmieniającej. Aktualne daty dla poszczególnych grup podmiotów należy zweryfikować na stronie Ministerstwa Finansów.
Czy SP ZOZ może być zwolniony z JPK_KR_PD?
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej osiągający wyłącznie dochody wolne od podatku mógłby korzystać ze zwolnienia z art. 27a ustawy o CIT. Gdy jednak szpital ponosi wydatki na cele niestatutowe i rozlicza je podatkowo, warunek wyłączności dochodów wolnych nie jest spełniony — potwierdza to interpretacja sygn. 0114-KDIP2-2.4010.247.2025.1.PK z 11 lipca 2025 roku.
Co grozi za nieprzesłanie JPK_KR_PD pomimo braku zwolnienia?
Naruszenie obowiązku z art. 9 ust. 1c ustawy o CIT podlega odpowiedzialności z Kodeksu karnego skarbowego. Aktualne stawki sankcji należy zweryfikować w obowiązujących przepisach kks.
Jak udokumentować korzystanie ze zwolnienia z JPK_KR_PD?
Rekomendowane jest sporządzenie i zarchiwizowanie analizy prawnej potwierdzającej spełnienie warunków z art. 9 ust. 1d ustawy o CIT. Przy istotnych wątpliwościach najskuteczniejszą formą ochrony jest uzyskanie indywidualnej interpretacji podatkowej z właściwego organu KIS.
Czy podmiot stosujący uproszczoną ewidencję musi cokolwiek weryfikować?
Tak. Należy zweryfikować, czy podmiot jest faktycznie uprawniony do stosowania uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów i czy ewidencja jest prowadzona zgodnie z przepisami. Bezpodstawne stosowanie tej formy zamiast pełnych ksiąg rachunkowych nie tworzy prawa do zwolnienia z JPK_KR_PD.
—
Podsumowanie
Obowiązek przekazywania struktury JPK_KR_PD wynika z art. 9 ust. 1c ustawy o CIT i dotyczy wszystkich podatników CIT prowadzących księgi rachunkowe. Ustawodawca przewidział trzy kategorie zwolnień w art. 9 ust. 1d ustawy o CIT: podmioty zwolnione podmiotowo z art. 6 ust. 1 (z wyjątkiem fundacji rodzinnych), podmioty z art. 27a osiągające wyłącznie dochody wolne od podatku i spełniające warunki deklaracyjne, oraz podmioty prowadzące uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów.
Interpretacja indywidualna nr 0114-KDIP2-2.4010.247.2025.1.PK z 11 lipca 2025 roku potwierdza, że korzystanie ze zwolnienia przedmiotowego z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT nie jest wystarczające, jeżeli podmiot osiąga jakiekolwiek dochody opodatkowane. Każda jednostka zamierzająca skorzystać ze zwolnienia z JPK_KR_PD powinna przeprowadzić szczegółową analizę prawną struktury dochodów i obowiązków deklaracyjnych, a w przypadku wątpliwości uzyskać własną interpretację indywidualną.